Zijn jadelanten giftig voor katten?

Wat is de jadeplant?

De jadeplant (Crassula ovata) is een van de populairste kamerplanten ter wereld. Bekend onder verschillende volksnamen, waaronder geldboom, geldplant, gelukskoffer en vriendschapsboom, wordt hij gewaardeerd om zijn geringe onderhoudsbehoefte, lange levensduur en de associaties met voorspoed in diverse culturen. Met zijn dikke, glanzende, ovale bladeren en verhoute stengels is hij overal te vinden: in huizen, kantoren en plantencollecties.

Helaas voor kattenbezitters vormt deze geliefde en alomtegenwoordige kamerplant een echt gezondheidsrisico voor katachtige huisgenoten. Zowel de American Society for the Prevention of Cruelty to Animals (ASPCA) als veterinaire toxicologische databanken vermelden de jadeplant als giftig voor katten en honden. En omdat hij zo vaak als kamerplant wordt gehouden en katten er berucht om zijn dat ze op groen kauwen, is vergiftiging door de jadeplant een van de vaker voorkomende plantenvergiftigingen bij huiskatten.

Wat maakt jadeplanten giftig?

Hier wordt het wat ongebruikelijk in de wereld van de plantentoxicologie: ondanks dat de plant goed gedocumenteerd giftig is, is de specifieke stof of zijn de specifieke stoffen die verantwoordelijk zijn voor de toxiciteit van de jadeplant nog niet definitief door onderzoekers ge hentificeerd. In tegenstelling tot azalea's (grayanotoxinen) of lelies (onbekende nefrotoxische verbindingen) blijft de toxiciteit van de jadeplant onvolledig beschreven.

Wat we wel met zekerheid weten — uit gedocumenteerde klinische gevallen en de gezamenlijke ervaring van dierenartsen — is dat het eten van een jadeplant bij katten betrouwbaar een kenmerkend syndroom veroorzaakt. Het gif, wat het ook mag zijn, tast vooral het zenuwstelsel aan en veroorzaakt een cluster van neurologische en maag-darmklachten die belastend zijn voor de kat en alarmerend voor de eigenaar.

Het is goed om te weten dat de jadeplant NIET de echte "geldboom" (Pachira aquatica) is; dat is een andere soort. De jadeplant wordt soms verward met andere vetplanten, maar zijn karakteristieke mollige, glanzende bladeren en dikke stengels maken hem herkenbaar zodra je weet waar je op moet letten.

Symptomen van vergiftiging door de jadeplant bij katten

Als uw kat plantmateriaal van een jadeplant heeft gegeten — of het nu een blad, een aangekauwde stengel of het sap van de plant is — let dan goed op de volgende tekenen. De symptomen ontwikkelen zich doorgaans binnen enkele uren na inname:

• Braken: vaak het eerste teken, en kan zich herhalen. De kat kan misselijk lijken voordat het braken begint.
• Lethargie en zwakte: uw kat kan ongewoon moe lijken, niet willen bewegen of niet reageren op prikkels die normaal gesproken de aandacht trekken.
• Co rdinatieverlies (ataxie): de kat kan onvast op de poten lijken, struikelen, omvallen of moeite hebben het evenwicht te bewaren. Dit is een teken van betrokkenheid van het zenuwstelsel en moet serieus worden genomen.
• Apathie: een duidelijke verandering in de mentale toestand — de kat kan "afwezig" lijken, geen belangstelling hebben voor de omgeving of een glazige blik hebben.
• Verlies van eetlust: weigeren te eten komt vaak voor na het eten van een jadeplant.
• Bradycardie: in sommige gevallen is een vertraagde hartslag gerapporteerd, wat wijst op mogelijke effecten op hart en bloedvaten.

De neurologische verschijnselen — met name het co rdinatieverlies en de apathie — onderscheiden vergiftiging door de jadeplant van gewoon iets verkeerds gegeten hebben en zijn reden om direct uw dierenarts te bellen. Hoewel vergiftiging door de jadeplant over het algemeen niet als even acuut levensbedreigend wordt beschouwd als vergiftiging door lelies of oleander, is het geen klein probleem dat u kunt negeren, vooral niet bij kleine of oudere katten.

Ook giftig voor honden

Het is belangrijk dat huishoudens met meerdere huisdieren weten dat de toxiciteit van de jadeplant niet beperkt is tot katten. Honden zijn er ook gevoelig voor, en de symptomen zijn vergelijkbaar: braken, ataxie, apathie en lethargie. Als u zowel katten als honden hebt, vormt een jadeplant waar dan ook in huis een risico voor beide diersoorten. De dikke, vlezige bladeren van de plant zijn aantrekkelijk voor nieuwsgierige dieren, en honden kauwen vooral graag op sierplanten die op vloerniveau staan.

Wat te doen als uw kat van een jadeplant eet

Neem geen afwachtende houding aan. Bel onmiddellijk uw dierenarts. Zelfs als uw kat er direct nadat u ontdekt dat hij op de jadeplant heeft gekauwd goed uitziet, kunnen de symptomen vertraagd optreden, en vroeg ingrijpen is altijd effectiever dan het behandelen van een volledig ontwikkeld toxidroom.

1. Bel onmiddellijk uw dierenarts of neem contact op met het ASPCA Animal Poison Control Center via (888) 426-4435.
2. Noteer hoeveel van de plant is gegeten en welke delen (bladeren, stengels, wortels), als dat bekend is.
3. Noteer indien mogelijk het tijdstip van inname.
4. Neem een foto of een stukje van de plant mee om de identificatie te helpen bevestigen.
5. Houd uw kat nauwlettend in het oog op een van de hierboven genoemde symptomen en meld elke verandering aan de dierenarts.

Bij de dierenartsenpraktijk hangt de behandeling af van het tijdstip en de ernst van de inname. Uw dierenarts kan braken opwekken als de inname recent was en de kat nog geen symptomen vertoont. Actieve kool kan worden gegeven om verdere opname van het gif te voorkomen. Ondersteuning met vocht via een infuus en het monitoren van hart- en neurologische verschijnselen vormen de basis van de ondersteunende zorg. De meeste katten met een vergiftiging door de jadeplant herstellen met de juiste behandeling.

Katten veilig houden: praktische stappen

De veiligste keuze voor kattenbezitters is simpelweg geen jadeplanten in huis te houden als er katten zijn. Aangezien de plant giftig is en katten er berucht om zijn dat ze op kamerplanten kauwen — vooral op weelderige planten met vlezige bladeren die uitnodigen tot kauwen — is het samenleven van katten en jadeplanten een vermijdbaar risico.

Als u van uw jadeplant houdt en er nog geen afscheid van wilt nemen, zijn hier strategie n om het risico te beperken (al is geen enkele waterdicht):

• Zet de jadeplant in een kamer waar uw kat geen toegang tot heeft, met een goed gesloten deur.
• Gebruik hangpotten op een hoogte die zelfs voor uw meest atletische kat volledig onbereikbaar is (bedenk dat katten 5 tot 6 keer hun eigen hoogte kunnen springen).
• Breng in de handel verkrijgbare afweersprays voor katten aan op het oppervlak van de plant en de omgeving.
• Geef uw kat kattengras (tarwegras of havergras), zodat hij een geschikte plant heeft om op te kauwen, wat zijn belangstelling voor kamerplanten kan verminderen.

Uiteindelijk neemt geen enkele plaatsingsstrategie het risico volledig weg. Als uw kat vastberaden en inventief is — en dat zijn de meeste katten — is de enige garantie dat u de plant uit huis verwijdert.

Andere volksnamen om op te letten

De jadeplant gaat door het leven onder vele namen, en eigenaren herkennen hem niet altijd meteen als een risico. Als u een van de volgende namen op een plantenlabel of in een plantenidentificatie-app ziet staan, behandel het dan als een jadeplant: geldplant, gelukskoffer, vriendschapsboom, zilveren jadeplant (Crassula arborescens) of dwergrubberplant. Het geslacht Crassula omvat verschillende nauw verwante soorten, waarvan sommige dezelfde giftige eigenschappen kunnen hebben.