Voeding voor grote rashonden: waarom juiste nutrition essentieel is voor gezonde gewrichten

Een pup van een groot ras zien opgroeien is een van de meest indrukwekkende ervaringen van het hondenbezit. Een Duitse dog-pup die bij de geboorte 1,5 kg weegt, kan op zijn eerste verjaardag meer dan 60 kg wegen. Een Duitse herder-pup die op de leeftijd van acht weken nog op uw schoot past, is op zes maanden al een grote, krachtige hond. Deze buitengewoon snelle groei is prachtig om te zien, maar fysiologisch complex — en zeer gevoelig voor voeding. Wat u een pup van een groot ras in dit ontwikkelingsvenster geeft, bepaalt de integriteit van zijn skelet- en gewrichtsstelsel voor de rest van zijn leven.

Groeiplaten: de basis van de skeletontwikkeling

Groeiplaten (physes) zijn kraakbeenzones die zich bij dieren in ontwikkeling nabij de uiteinden van de lange beenderen bevinden. Dit kraakbeen is de plek waar het bot actief in de lengte groeit: cellen in de groeiplaat vermenigvuldigen zich en worden geleidelijk door bot vervangen terwijl de pup groeit. Omdat het kraakbeen van de groeiplaat zachter en mechanisch minder sterk is dan volgroeid bot, is het kwetsbaar voor blessures en voor de gevolgen van een onbalans in de voeding.

Groeiplaten sluiten wanneer een hond skeletmatig volgroeid is. Bij kleine rassen gebeurt dit rond de 10-12 maanden. Bij grote rassen (honden met een volwassen gewicht van 25-45 kg) sluiten de groeiplaten op 12-15 maanden. Bij reuzenrassen (volwassen gewicht boven 45 kg, zoals Duitse dog, Ierse wolfshond en sint-bernard) kunnen de groeiplaten tot 18-24 maanden openblijven. Tot de groeiplaten gesloten zijn, is het skelet van de pup kwetsbaar — zowel voor mechanische belasting als voor schadelijke voedingsinvloeden.

De gevaren van overvoeding

De meest gemaakte voedingsfout van eigenaren van pups van grote rassen is overvoeren in de veronderstelling dat meer voeding leidt tot snellere, sterkere groei. Het tegendeel is waar. Te veel calorieën zorgen voor een groei die te snel gaat voor het bewegingsapparaat om veilig te verwerken. Wanneer bot sneller groeit dan de aangehechte spieren, pezen en banden zich kunnen aanpassen, gaat de congruentie van het gewricht achteruit. De femurkop en het acetabulum moeten zich bijvoorbeeld samen in een precieze uitlijning ontwikkelen; wanneer de groei de synchronisatie voorbijstreeft, verergert heupdysplasie.

Onderzoeken bij pups van grote rassen, met name labrador retrievers en Duitse doggen, hebben aangetoond dat ad libitum voeren (onbeperkt voeren) — de pup zoveel laten eten als hij wil — de incidentie van ontwikkelingsgebonden orthopedische aandoeningen sterk verhoogt in vergelijking met gedoseerd voeren gericht op een slanke lichaamsconditie. Een pup van een groot ras moet altijd iets aan de slanke kant zijn: u moet de ribben gemakkelijk kunnen voelen, maar ze niet duidelijk kunnen zien. Een zichtbaar dikke pup is een pup met orthopedisch risico.

Calcium en fosfor: de juiste verhouding vinden

Calcium is essentieel voor de botontwikkeling, maar bij pups van grote rassen is te veel calcium net zo gevaarlijk als te weinig. In tegenstelling tot volwassen honden en pups van kleine rassen hebben pups van grote rassen een beperkt vermogen om de calciumopname in de darm te reguleren: ze nemen calcium op in verhouding tot de inname via de voeding, ongeacht wat het lichaam werkelijk nodig heeft. Wanneer het calcium in de voeding te hoog is, hoopt het groeiende bot te snel te veel calcium op, waardoor het normale remodelleringsproces wordt verstoord.

De gevolgen zijn onder meer osteochondrosis dissecans (OCD) — een aandoening waarbij een kraakbeenflap loslaat van een gewrichtsoppervlak door abnormale botvorming — en hypertrofe osteodystrofie (HOD), een pijnlijke ontstekingsaandoening van de metafyse van de lange beenderen. Beide aandoeningen worden sterk geassocieerd met calciumrijke voeding bij pups van grote rassen. De Association of American Feed Control Officials (AAFCO) en de European Pet Food Industry Federation (FEDIAF) hebben specifieke calciumrichtlijnen opgesteld voor de groei van pups van grote rassen: 0,7-1,2% op basis van droge stof, met een calcium-fosforverhouding van 1:1 tot 1,8:1.

Waarom voer voor volwassen honden niet geschikt is voor pups van grote rassen

Onderhoudsvoer voor volwassen honden is samengesteld voor een lichaam dat niet meer groeit en dat andere nutriëntenbehoeften heeft dan een pup in ontwikkeling. Voeding voor volwassen honden heeft vaak een hoger calciumgehalte dan geschikt is voor pups van grote rassen, en is afgestemd op een andere stofwisselingssnelheid. Voeding voor alle levensfasen voldoet wel aan de minimumbehoeften van pups, maar is vaak te calorierijk voor een gecontroleerde groei van pups van grote rassen. Puppyvoeding voor kleine rassen is juist speciaal samengesteld met een hogere energiedichtheid en vaak een hoger calciumgehalte — precies het tegenovergestelde van wat pups van grote rassen nodig hebben.

De enige juiste keuze voor een pup die op volwassen leeftijd meer dan 25 kg zal wegen, is voer dat specifiek is aangeduid als "voor pups van grote rassen" of "voor de groei van grote rassen" en dat is samengesteld volgens de groeirichtlijnen van AAFCO of FEDIAF voor grote rassen. Dit is geen marketingcategorie — het gaat om werkelijk andere nutriëntenprofielen die zijn gevalideerd voor een veilige ontwikkeling van grote rassen.

WSAVA-richtlijnen voor puppyvoeding

De Global Nutrition Guidelines van de World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) geven aanbevelingen voor het kiezen van fabrikanten van diervoeding wier producten u kunt vertrouwen. De WSAVA raadt aan te kiezen voor voer van bedrijven die fulltime gekwalificeerde voedingsdeskundigen in dienst hebben, voederproeven uitvoeren en van elke batch voer nutritionele analyses maken in plaats van berekeningen op basis van ingrediëntentabellen. Specifiek voor pups van grote rassen benadrukken ze het belang van voeding waarvan gepubliceerd onderzoek een veilige orthopedische ontwikkeling ondersteunt. Let bij het beoordelen van voer voor pups van grote rassen op deze bewijsindicatoren, naast de groeiverklaring van AAFCO of FEDIAF.

De 5-minutenregel voor beweging

Beweging bij pups van grote rassen vóór het sluiten van de groeiplaten moet met dezelfde zorg worden benaderd als de voeding. De veelgenoemde "5-minutenregel" beveelt aan niet meer dan 5 minuten gestructureerde, gecontroleerde beweging per levensmaand te geven, tweemaal daags, tot de groeiplaten gesloten zijn. Dat betekent dat een Duitse dog van 4 maanden niet meer dan 20 minuten tweemaal per dag aan de lijn mag wandelen. Vrij, zelfgekozen spel — waarbij de pup zijn eigen tempo bepaalt en rust wanneer hij dat wil — wordt over het algemeen veiliger geacht, omdat de pup zich van nature zelf beperkt. Activiteiten met grote impact, zoals springen, rennen op harde oppervlakken of herhaaldelijk trappen lopen, moeten worden vermeden tot is vastgesteld dat het skelet volgroeid is, bij voorkeur via een röntgenfoto.

Wanneer overstappen op voer voor volwassen honden

Pups van grote rassen moeten overgaan op een adultvoer voor grote rassen wanneer ze ongeveer 80% van hun verwachte volwassen formaat hebben bereikt. Voor de meeste grote rassen is dat rond de 12-15 maanden. Bij reuzenrassen kan de overgang met recht worden uitgesteld tot 18-24 maanden. Uw dierenarts kan beoordelen of uw hond er klaar voor is door met een röntgenfoto vast te stellen dat de groeiplaten gesloten zijn, of door de lichaamsconditie en groeicurve te vergelijken met de gewichtstabellen van de rasstandaard. Er is geen universele datum: stap over op basis van de ontwikkelingsfase van uw individuele hond, niet op basis van de kalenderleeftijd.