Je eerste stappen als paardenhouder in Europa
Een paard in je zorg nemen is een van de meest bevredigende beslissingen die je kunt nemen, maar het brengt een aanzienlijke reeks verantwoordelijkheden met zich mee — juridisch, financieel en praktisch. Of je nu in Spanje, Frankrijk, Duitsland of elders in de Europese Unie bent, er zijn specifieke regelgeving die vanaf dag één van toepassing is. Door deze vereisten naast de grondbeginselen van dagelijkse paardenhouderij te begrijpen, zet je jezelf en je paard op voor een gezond en gelukkig partnerschap.
Het EU-paardenboek: een juridische verplichting
Elk paard, pony, ezel en muilezel dat in de Europese Unie wordt gehouden, moet een geldig paardenboek hebben. Deze verplichting is sinds 2009 verplicht en wordt geregeld door EU-verordening 2016/429 over overdraagbare dierziekten, die eerdere regelgeving verving en de regels voor paardenidentificatie in alle lidstaten heeft geconsolideerd.
Het paardenboek is gekoppeld aan het UELN — Universal Equine Life Number — een 15-cijferige code die elk dier voor het leven uniek identificeert. Dit nummer wordt opgenomen samen met de beschrijving van het paard, het microchipnummer, vaccinatieschistorie en medicatiegegevens. Het paardenboek moet bij het paard blijven wanneer het tussen locaties wordt verplaatst, verkocht of voor wedstrijden of veterinaire zorg wordt vervoerd.
Zorg ervoor dat het paardenboek op je naam wordt overgedragen via het relevante nationale stamboek of bevoegde autoriteit wanneer je een paard aanschaft. In Spanje wordt dit beheerd door ANCCE of de regionale fokkerijen; in Frankrijk door Institut Français du Cheval et de l'Equitation (IFCE); in Duitsland door de Deutsche Reiterliche Vereinigung (FN). Als je een paard aanschaft zonder paardenboek, ben je juridisch verplicht er een aan te schaffen — je paardendierenarts kan je helpen met dit proces.
Na Brexit voert het Verenigd Koninkrijk zijn eigen identificatiesysteem voor paarden. Paarden die tussen het VK en de EU worden verplaatst, hebben nu gezondheidscertificaten nodig en moeten aan afzonderlijke invoer-/uitvoerregels voldoen. Zorg dat je op de hoogte bent van deze aanvullende vereisten als je internationaal reist.
De dagelijkse zorgverzorging
Paarden houden van routine. Het verstoren van hun schema kan stress veroorzaken en bijdragen aan verteringsproblemen zoals koliek. Een consistent dagelijks rooster voor voeding, water, uitweiden en stallingsmanagement is de basis van goede paardenhouderij.
Voeding
Paarden zijn natuurlijke grazers die ontworpen zijn om kleine hoeveelheden voedergewas gedurende de hele dag continu op te nemen. De hoeksteen van de voeding van elk paard moet voedergewas van hoge kwaliteit zijn, van weiden of uit balen. De meeste volwassen paarden in licht werk hebben dagelijks ongeveer 1,5 tot 2 procent van hun lichaamsgewicht aan voedergewas nodig. Krachtvoer — zoals mengvoeders of individuele voedersoorten zoals haver — mag alleen toegevoegd worden wanneer de werkbelasting van het paard of lichaamsconditie echt extra calorieën vereist.
Voer op dezelfde tijdstippen van de dag, bij voorkeur verdeeld in minstens twee of drie maaltijden om natuurlijke graaspatronen na te bootsen. Breng nooit plotseling wijzigingen aan in de voeding aan; introduceer nieuw voer geleidelijk over zeven tot tien dagen om verteringsstoornissen te voorkomen.
Water
Vers, schoon water moet te allen tijde beschikbaar zijn voor je paard. Een gemiddeld volwassen paard drinkt tussen 25 en 55 liter per dag, meer in warm weer of tijdens zware arbeid. Controleer watertroggen en emmers twee keer per dag en reinig ze regelmatig om algengroei en bacteriële ophoping te voorkomen.
Uitweiden
Paarden profiteren enorm van dagelijks uitweiden. Tijd op het land maakt natuurlijke beweging, sociale interactie en mentale stimulatie mogelijk. Zelfs enkele uren uitweiden per dag kan het risico op stallicvices, ademhalingsproblemen die gepaard gaan met stoffige omgevingen en verteringsproblemen verminderen. Waar klimaat of grondcondities uitweiden beperken, kies voor alternatieven zoals een zandarena of paardenwandelaar.
Stallingsreiniging
Stallen moeten minstens één keer per dag grondig schoongemaakt worden. Verwijder al het vervuilde strooisel en mest, voeg schoon strooisel toe en zorg voor voldoende ventilatie. Ammoniak uit urineophoping schadigt het ademhalingsstelsel in de loop van de tijd. Veelgebruikte strooiseltypen zijn stro, zaagsel, rubberen matten of papier — elk heeft voordelen afhankelijk van de individuele behoeften van je paard.
Basisverzorging
Regelmatige verzorging houdt de vacht schoon, stimuleert de bloedsomloop en geeft je de mogelijkheid om het lichaam van je paard te controleren op snijwonden, zwellingen of huidaandoeningen. Een basisverzorgingsset moet een krumkam, lichaamsborstel, manen- en staartborstel, hoefkrabber en een zachte afwerkingsdoek bevatten.
Verzorg je paard voor en na het rijden. Besteed bijzondere aandacht aan gebieden waar zadeltouwen zitten — onder de singel, achter de oren en onder het zadel — omdat zweet- en vuiltophoping hier wonden en schuurplekken kan veroorzaken. Controleer de benen dagelijks op warmte, zwelling of gevoeligheid.
Tandverzorging
De tanden van een paard groeien gedurende zijn hele leven door en kunnen scherpe randen en haakjes ontwikkelen die pijn veroorzaken bij eten en bitting. Jaarlijkse tandonderzoeken en floating — het proces van het vijlen van scherpe punten — moeten worden uitgevoerd door een gekwalificeerde paardendierenarts of een BEVA-geregistreerde equine tandtechnicus. Tekenen van tandproblemen zijn voedsel laten vallen (quidding), onverklaarbaar gewichtsverlies, hoofdschudden en weerstand tegen de trens. Jonge paarden en paarden ouder dan 15 jaar hebben mogelijk meer frequente controles nodig.
Basishoefverzorging
De uitspraak "geen hoef, geen paard" is vandaag nog net zo relevant als vroeger. Hoeven moeten dagelijks schoongemaakt worden om modder, steentjes en afval te verwijderen die bacteriën kunnen herbergen en aandoeningen zoals spruw kunnen veroorzaken. Afhankelijk van of je paard beschoeid of blootsvoets is, moet een hoefsmid elke zes tot acht weken langskomen voor trimmen of herbeshoeiing. Ongelijke slijtage, gebarsten wandjes of een verandering in de gang van het paard zijn allemaal redenen om eerder je hoefsmid erbij te roepen.
Goede en slechte gezondheid herkennen
Het leren herkennen van het normale uitgangspunt van je paard is een van de meest waardevolle vaardigheden die je kunt ontwikkelen. Tekenen van goede gezondheid zijn heldere ogen, een glanzende vacht, normale darmgeluiden aan beide zijden, regelmatige mest en een waakzaam, geïnteresseerd gedrag.
Tekenen die veterinaire aandacht rechtvaardigen, zijn:
- Lethargie of depressie
- Verminderde eetlust of weigering om te drinken
- Verhoogde temperatuur (normaal is 37,2–38,3°C), hartslag boven de 40 slagen per minuut of ademhalingsnelheid boven de 20 ademteugels per minuut in rust
- Pooien, rollen of kijken naar de flank — tekenen van koliek
- Lamheid of weigering om gewicht te dragen
- Abnormale nasale afscheiding of aanhoudend hoesten
- Veranderingen in mest — te los, te hard of afwezig
Een paardendierenarts in Europa vinden
Een relatie met een gekwalificeerde paardendierenarts opbouwen voor je deze in een noodsituatie nodig hebt, is essentieel. In de meeste EU-landen mag elke geregistreerde dierenarts paarden wettelijk behandelen, maar paardenpraktijk vereist gespecialiseerde kennis. Zoek naar een dierenarts die paardengeneeskunde als primaire discipline vermeldt of die een postdoctoraal paardenonderwijs voltooid heeft.
Professionele organisaties zoals het European College of Equine Internal Medicine (ECEIM) en nationale organisaties zoals de British Equine Veterinary Association (BEVA) of de Asociación de Veterinarios Equinos de España (AVEE) kunnen je helpen gekwalificeerde praktijken in je gebied te vinden. Je nationale stamboek of paardensportfederatie kan ook een aanbevolen dierenartsenlijst onderhouden.
Registreer je prompt bij je dierenarts nadat je een paard hebt aangeschaft, bespreek een preventief gezondheidsplan inclusief vaccinaties en ontwormingen en houd alle gegevens in het EU-paardenboek van het paard up-to-date. Deze eenvoudige stap kan een enorm verschil maken in een noodsituatie en is een juridische verplichting voor bepaalde behandelingen en verplaatsingen.
Een ondersteunend netwerk opbouwen
Paardenhouderij gebeurt zelden in isolatie. Maak verbinding met je lokale ruitersportclub, paardensportcentrum of fokkerij om ervaren paardenmensen te vinden die je raad kunnen geven. Veel regio's hebben paardenwelororganisaties die gratis of goedkope adviezen voor nieuwe eigenaren verstrekken. Hoe beter geïnformeerd en verbonden je bent, hoe beter voorbereid je bent om je paard van de verzorging te voorzien die het verdient.