Verboden hondenrassen in het VK: Fokkerij-specifieke regelgeving uitgelegd

Wat is de Dangerous Dogs Act 1991?

De Dangerous Dogs Act 1991 (DDA) is de belangrijkste Britse wetgeving die gevaarlijke honden en rasbeperkingen regelt. Aangenomen als reactie op een reeks ernstige aanvallen eind jaren 80 en begin jaren 90, hanteert de wet een tweesporenaanpak: zij verbiedt het bezit van bepaalde rassen volledig, en zij creëert strafbare feiten voor eigenaren van wie de honden als gevaarlijk onbeheersbaar in het openbaar worden beschouwd — of, na wijzigingen in 2014, zelfs in privéruimtes.

De wetgeving geldt in heel Engeland, Schotland en Wales. Noord-Ierland heeft een eigen parallelle wetgeving — de Dogs (Northern Ireland) Order 1983 en latere wijzigingen — hoewel deze de bepalingen van de DDA nauw weerspiegelt. Lokale overheden en politiekorpsen zijn verantwoordelijk voor de handhaving, wat betekent dat interpretatie en toepassing per regio enigszins kunnen verschillen.

De vier oorspronkelijk verboden rassen

Artikel 1 van de Dangerous Dogs Act 1991 verbiedt vier typen honden:

• Pit Bull Terrier: Het meest genoemde ras onder de wet, de Pit Bull Terrier wordt geïdentificeerd op fysieke kenmerken in plaats van op een geregistreerde stamboom. Honden die in wezenlijke mate overeenkomen met het Pit Bull Terrier-type — zoals beoordeeld door een getrainde politieagent of deskundige — kunnen in beslag worden genomen, ongeacht hun gedocumenteerde ras.
• Japanese Tosa: Een grote werkhond die oorspronkelijk in Japan is gefokt voor hondengevechten. Er zijn er zeer weinig geregistreerd in het VK, en het bezit is feitelijk niet-bestaand sinds de wet van kracht werd.
• Dogo Argentino: Een grote witte jachthond gefokt in Argentinië. Ondanks dat hij in andere landen legitiem wordt gebruikt voor de jacht op groot wild, is hij in het VK verboden.
• Fila Brasileiro: Een Braziliaans ras van het mastifftype dat oorspronkelijk werd gebruikt voor het opsporen en vastzetten van vee. Zijn formaat en temperament leidden tot opname op de verboden lijst.

Het is belangrijk om op te merken dat "type" in plaats van geregistreerd ras de legaliteit bepaalt. Een hond die voldoende op een Pit Bull Terrier lijkt, kan in beslag worden genomen, zelfs als de eigenaar documentatie heeft waaruit blijkt dat het een ander ras is. Dit is sinds de invoering van de wet een aanhoudende bron van controverse en juridische procedures.

Het XL Bully-verbod van 2024

In september 2023 kondigde de Britse regering haar voornemen aan om de XL Bully toe te voegen aan de lijst van verboden rassen na een aantal fatale en ernstige aanvallen. Het ras — een groot, zwaar gespierd type afkomstig van American Bully-foklijnen — werd op 31 oktober 2023 onderworpen aan tussentijdse beperkingen, waarbij alle XL Bullies in het openbaar aangelijnd en gemuilkorfd moesten worden gehouden.

Vanaf 1 februari 2024 werd het illegaal om een XL Bully te bezitten zonder een Certificate of Exemption. Eigenaren die hun bestaande honden wilden houden, moesten ze laten castreren of steriliseren, chippen, vaccineren tegen rabiës en te allen tijde in het openbaar aangelijnd en gemuilkorfd houden. De registratieperiode voor bestaande eigenaren sloot, en elke XL Bully die niet voor de deadline was geregistreerd, werd onderworpen aan inbeslagname.

Nieuw bezit of het fokken van XL Bullies is verboden sinds 31 december 2023. De regering baseerde zich op overheidsrichtlijnen die eind 2023 en begin 2024 zijn gepubliceerd — beschikbaar op GOV.UK — om het rastype te definiëren, een definitie die zelf kritiek heeft gekregen omdat deze onnauwkeurig is.

Gevolgen van het bezitten van een verboden ras

De straffen voor het onrechtmatig bezitten van een verboden ras zijn aanzienlijk. Op grond van de Dangerous Dogs Act 1991 en latere wijzigingen:

• U kunt een onbeperkte boete krijgen.
• U riskeert tot 6 maanden gevangenisstraf (of tot 14 jaar als de hond de dood veroorzaakt).
• De rechtbank vaardigt meestal een vernietigingsbevel uit, waarbij de hond humaan moet worden geëuthanaseerd.
• U kunt worden uitgesloten van het houden van honden in de toekomst.

De politie heeft de bevoegdheid een hond in beslag te nemen waarvan zij denkt dat het mogelijk een verboden type is, zelfs als de hond niet agressief is geweest. De hond wordt doorgaans op kosten van de eigenaar in een kennel ondergebracht terwijl de zaak via de rechtbanken loopt, wat maanden kan duren. Veel eigenaren worden geconfronteerd met aanzienlijke kosten, zelfs wanneer hun honden uiteindelijk worden teruggegeven of vrijgesteld.

De Index of Exempted Dogs

Niet elke hond die onder de DDA in beslag wordt genomen, wordt gedood. De Index of Exempted Dogs (IED) wordt bijgehouden door de overheid en staat bepaalde honden toe onder strikte voorwaarden in leven te blijven. Om op de Index te worden geplaatst, moet een rechtbank vaststellen dat de hond geen gevaar vormt voor de openbare veiligheid. De eigenaar moet vervolgens voldoen aan doorlopende voorwaarden, waaronder:

• De hond gecastreerd of gesteriliseerd en gechipt houden.
• Ervoor zorgen dat de hond in het openbaar altijd aangelijnd en gemuilkorfd is.
• Een aansprakelijkheidsverzekering voor derden aanhouden.
• De hond thuis in een beveiligde omheining houden.
• De autoriteiten informeren als de hond sterft, wordt gestolen of van adres verandert.

De IED bestaat sinds 1997 en heeft duizenden honden — voornamelijk Pit Bull Terrier-typen — in staat gesteld hun leven uit te leven. De voorwaarden zijn echter permanent en niet onderhandelbaar, en een overtreding kan ertoe leiden dat de hond opnieuw in beslag wordt genomen.

Geldt de wet in Schotland en Wales?

Ja. De Dangerous Dogs Act 1991 geldt in heel Groot-Brittannië — Engeland, Schotland en Wales. Dierenwelzijn is in sommige opzichten een gedecentraliseerde aangelegenheid, maar rasspecifieke wetgeving onder de DDA geldt voor deze drie landen op VK-brede basis. Schotland heeft eigen aanvullende wetgeving ingevoerd — de Control of Dogs (Scotland) Act 2010 — die zich richt op onverantwoord eigenaarschap in plaats van op ras, maar deze staat naast de verbodsbepalingen van de DDA in plaats van deze te vervangen.

Wales heeft ook rasneutrale benaderingen onderzocht en richtlijnen uitgevaardigd die verantwoord eigenaarschap stimuleren, maar de wettelijke verboden van de DDA blijven volledig van kracht.

Het betoog tegen rasspecifieke wetgeving

De DDA heeft sinds haar invoering aanhoudende kritiek gekregen van veterinaire organisaties, dierenwelzijnsorganisaties en deskundigen op het gebied van hondengedrag. De kernargumenten tegen rasspecifieke wetgeving (BSL) omvatten:

Ten eerste, identificatie is onbetrouwbaar. Visuele rasidentificatie — zelfs door getrainde professionals — is aantoonbaar onnauwkeurig. DNA-onderzoeken hebben aangetoond dat honden die als Pit Bull-typen zijn geclassificeerd, vaak geen detecteerbare Pit Bull-afstamming hebben. Dit leidt tot inbeslagname en doding van honden op basis van hoe ze eruitzien in plaats van hoe ze zich gedragen.

Ten tweede, BSL vermindert het aantal hondenbeten niet. Landen en rechtsgebieden die BSL hebben ingetrokken — waaronder Nederland, Italië (voor specifieke rassen) en verschillende Canadese provincies — hebben geen toename van het aantal hondenaanvallen gezien. Aanvallen houden in overweldigende mate verband met het gedrag van de eigenaar, gebrek aan training en mishandeling, eerder dan met het ras.

Ten derde, de last valt op verantwoordelijke eigenaren. Criminelen en onverantwoordelijke eigenaren voldoen zelden aan registratievereisten. De IED en vrijstellingssystemen creëren aanzienlijke kosten en stress voor eigenaren van welopgevoede honden, terwijl ze weinig doen om daadwerkelijk risico aan te pakken.

Organisaties waaronder de British Veterinary Association, de RSPCA en Dogs Trust hebben allemaal publiekelijk opgeroepen tot een verschuiving naar rasneutrale, op gedrag gebaseerde wetgeving. Medio 2026 heeft geen enkele regering zich ertoe verbonden de kernartikelen van het rasverbod van de DDA in te trekken.