Waarom duiven ondergewaardeerde huisdieren zijn
In de hiërarchie van populaire huisvogels krijgen duiven en tortelduiven zelden de aandacht die ze verdienen. De meeste mensen associëren duiven met stadsstraten en tortelduiven met bruiloftslozingen, maar degenen die ze als huisdier houden, beschrijven ze vaak als een van de meest bevredigende vogels die ze ooit hebben gehad. Duiven zijn in het bijzonder zeer intelligent, hebben uitstekende geheugens en vormen echte bindingen met hun eigenaren en metgezellen. Ze zijn kalm, relatief stil vergeleken met papegaaien, en opvallend robuust — eigenschappen die ze zeer geschikt maken voor eigenaren die een gezellige vogel willen zonder het lawaai en destructieve potentieel van een grote papegaai.
Tortelduiven, inclusief de populaire ringnekduif en diamantduif, delen veel van dezelfde kwaliteiten in een kleiner pakket. De diamantduif (Geopelia cuneata) is een van 's werelds kleinste duiven met een lengte van ongeveer 20 centimeter en is zeer geschikt voor binnenvogelvlucht. Halsbandduiven zijn aanzienlijk groter en qua grootte en temperament dichter bij een kleine duif.
De paarband: essentieel voor welzijn
De enige meest belangrijke gezondheidsoverweging voor duiven en tortelduiven is gezelschap. Dit zijn soorten met paarband die sterke, blijvende bindingen met een partner vormen. In het wild blijven paren samen gedurende broedseizoenen en besteden aanzienlijke tijd aan wederzijdse veerpleging, nestbouw en gezamenlijke verzorging van jongen. In gevangenschap veroorzaakt het alleen houden van een duif of tortelduif chronische lichte stress die zowel het gedrag als de immuunfunctie aantast.
Duiven en tortelduiven moeten altijd minimaal in paren worden gehouden en idealiter in kleine groepen in een passende vogelvolière. Dezelfde-seksparen zijn over het algemeen harmonieus. De band tussen een paar goed bij elkaar passende duiven is een van de meest observeerbare en ontroerende relaties in vogelhouderij — ze brengen uren door met elkaar veren schoonmaken, dicht tegen elkaar ingeslapen, en zacht naar elkaar roepen.
Een duif of tortelduif die een langdurige metgezel is verloren, moet zorgvuldig worden gemonitord op tekenen van depressie — verlies van eetlust, verminderde activiteit, verslechterde veerconditie — en een nieuwe metgezel moet zo snel mogelijk na de eerste rouwperiode worden geïntroduceerd.
Paramyxovirus-vaccinatie
Paramyxovirus type 1 (PMV-1) is een ernstige virale ziekte die vooral duiven treft. Het veroorzaakt neurologische symptomen inclusief kopbevingen, draaien van de nek (torticollis), onvermogen om correct te vliegen of zich vast te grijpen, en in ernstige gevallen verlamming. Het virus verspreidt zich via ontlasting en ademhalingssecreties en kan snel door een groep vogels verspreiden. Er is geen specifieke behandeling, en hoewel sommige vogels gedeeltelijk genezen over maanden, doen velen dat niet.
Vaccinatie wordt sterk aanbevolen voor alle duiven die in contact komen met andere vogels — inclusief racepigenen, tentoonstellingsduiven en die in gemengde vogelkwekerijen of vogelvolières. Het PMV-vaccin is beschikbaar via vogelartsen en wordt routinematig toegediend als onderdeel van voorbereiding op races. In het Verenigd Koninkrijk stimuleert de Royal Pigeon Racing Association (RPRA) sinds jaren vaccinatie als beste praktijk in racekwekerijen.
Tortelduiven zijn over het algemeen minder vatbaar voor PMV-1 dan duiven, maar kunnen het virus dragen en doorgeven. Als tortelduiven naast duiven worden gehouden, moet vaccinatie voor alle vogels worden overwogen.
Trichomonose (Canker)
Trichomonose is een van de meest voorkomende infectieziekten bij duiven en tortelduiven. Het wordt veroorzaakt door de protozoaire parasiet Trichomonas gallinae en veroorzaakt gele, kaasachtige laesies in de mond, krop en bovenste spijsverteringsstelsel. Aangetaste vogels kunnen gapen, moeite hebben met slikken, voedsel uitbraken, gewicht verliezen of uitvloeiing uit de mond vertonen. In gevorderde gevallen kunnen de laesies de luchtweg blokkeren.
De parasiet wordt overgedragen via besmet water, gedeeld voedsel en — kritiek — via kropmelk die aan jonge vogels wordt gevoerd. Dit betekent dat besmette ouders hun nakomelingen betrouwbaar zullen besmetten. Diagnose wordt bevestigd door microscopisch onderzoek van een uitstrijkje van de laesies. Behandeling met ronidazol (een nitroimidazol antiparasitair geneesmiddel) is zeer effectief wanneer het vroeg wordt opgemerkt. Waterhygiëne is essentieel voor preventie — gedeelde waterbronnen moeten regelmatig worden gereinigd en gedesinfecteerd, en drinkers moeten worden gecontroleerd op tekenen van besmetting.
Kropmelk: Unieke fysiologie
Een van de meest opmerkelijke kenmerken van duiven en tortelduiven is hun vermogen om kropmelk te produceren — een voedingsstoffen rijke afscheiding die door zowel de mannelijke als vrouwelijke ouder wordt geproduceerd uit cellen in het kroplaken. Kropmelk wordt in de eerste dagen van het leven aan jonge vogels gevoerd voordat de ouders zaad gaan regurgiteerren. Het is uiterst voedzaam, met hoge niveaus van proteïne, vet en immuunactieve verbindingen die vroege ontwikkeling ondersteunen.
Dit is een fysiologische eigenschap die alleen door duiven, tortelduiven, flamingo's en pinguïns onder vogels wordt gedeeld. Dit betekent dat het met de hand opvoeden van zeer jonge vogels aanzienlijk complexer is dan het met de hand opvoeden van andere soorten, omdat commerciële formules kropmelk niet nauwkeurig repliceren. Wees vogels jonger dan vijf dagen oud worden het beste beoordeeld door een dierenbeschermer of vogelartsig met ervaring in de soort.
Zoonoserisico's
Verantwoordelijke duiven- en tortelduifhouderij vereist bewustzijn van zoonoserisico's — ziekten die kunnen overgaan van vogels naar mensen. Twee bacteriële pathogenen van echt belang zijn:
- Salmonella — verschillende Salmonella-soorten kunnen asymptomatisch door duiven worden gedragen en worden uitgescheiden in ontlasting. Menselijke infectie veroorzaakt gastro-intestinale ziekte en kan ernstig zijn bij immunogecompromitteerde personen. Grondige handhygiëne na het hanteren van vogels of het schoonmaken van verblijven is essentieel.
- Campylobacter — eveneens uitgescheiden in ontlasting, Campylobacter is een van de meest voorkomende oorzaken van voedselvergiftiging bij mensen. Duiven in stedelijke omgevingen hebben relatief hoge dragerquota. Dezelfde hygiënemaatregelen die tegen Salmonella beschermen, zijn hier van toepassing.
Chlamydophila psittaci (de oorzaak van psittacose) kan ook door duiven en tortelduiven worden gedragen, hoewel het risico van goed onderhouden, gezonde vogels in gevangenschap laag is. Als vogels ademhalingstekenen vertonen of als een eigenaar een onverklaarbare griepachtige ziekte ontwikkelt, moet psittacose aan een arts worden vermeld.
Goede hygiënepraktijk — handhygiëne na vogelcontact, het dragen van een stofmasker bij het schoonmaken van de kwekerij of volière, en niet eten in de buurt van de vogels — is eenvoudig en zeer effectief.
Levensduur en algemene verzorging
Duiven die onder goede omstandigheden worden gehouden, kunnen tot 15 jaar oud worden, waarbij racepigenen dit vaak bereiken en voorbijgaan. Tortelduiven hebben een vergelijkbare levensduur. Deze lange levensverwachting betekent dat het besluit om een duif te houden een langetermijnverbintenis is die niet lichtvaardig moet worden genomen.
Dieet voor duiven en tortelduiven is gebaseerd op een graan- en zaadmengsel dat speciaal voor de soort is geformuleerd, aangevuld met groen en grit (in tegenstelling tot papegaaien, slokken duiven en tortelduiven zaden heel door en hebben grit nodig voor het malen in de maag). Vers, schoon water moet te allen tijde beschikbaar zijn. Jaarlijkse veterinaire gezondheidscontroles zijn aan te bevelen, en elke vogel die snelle gewichtsverlies, ademhalingveranderingen of neurologische tekenen vertoont, moet onmiddellijk door een vogelartsig die met columbiërs vertrouwd is, worden onderzocht.