Katten oorproblemen: herkennen en behandelen van veel voorkomende aandoeningen
Katten zijn over het algemeen goed in het verbergen van ongemak, maar oorproblemen zijn een van de uitzonderingen. Als uw kat hun hoofd schudt, persistent aan hun oren krabt, of hun hoofd in een ongewone hoek houdt, is er een goede kans dat er iets mis is in de gehoorgang. Ooraandoeningen behoren tot de meest voorkomende redenen waarom katten de dierenarts in het VK bezoeken, en de oorzaken variëren van minuscule parasieten tot structurele veranderingen in het oor. Het goede nieuws is dat de meeste aandoeningen zeer goed behandelbaar zijn wanneer ze vroeg worden opgemerkt.
In deze gids leid Julia Wrenfield u door de meest voorkomende katten oorproblemen, hoe u ze kunt herkennen, en wat u kunt doen om uw kat zich beter te laten voelen.
Veel voorkomende tekenen van oorproblemen bij katten
Voordat u naar specifieke aandoeningen kijkt, is het nuttig om te weten waar u op moet letten. Katten met oorproblemen vertonen vaak een groep herkenbare gedragingen en fysieke tekenen.
- Frequent hoofdschudden of het hoofd naar één kant kantelen
- Aan één of beide oren krabben, soms tot het ontstaan van zweren
- Donkere, kruimelige of wassen afscheiding in de gehoorgang
- Een onaangename of muffige geur afkomstig van de oren
- Roodheid of zwelling rond de oorschelp of ingang van de gehoorgang
- Verlies van evenwicht of moeite met rechtdoor lopen
- Gevoeligheid wanneer de oren worden aangeraakt
- Zichtbaar puin of korst op de binnenste oorschelp
Elk van deze tekenen verdient nader onderzoek. Meerdere samen duiden erop dat het probleem onmiddellijke dierenartsenattentie nodig heeft.
Oormijtjes (Otodectes cynotis)
Oormijtjes zijn microscopische parasieten die in de gehoorgang leven en zich voeden met huidpuin. De soort die verantwoordelijk is voor katten is Otodectes cynotis, en het is zeer besmettelijk tussen katten, honden en konijnen — hoewel het mensen niet aantast. Oormijtjes zijn vooral veel voorkomend bij kittens en in huishoudens met meerdere huisdieren.
Het karakteristieke teken van oormijtbesmetting is een donkere, koffiedik-achtige afscheiding in het oor, gecombineerd met intensieve krabbel- en hoofdschudbeweging. De ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites) richtlijnen voor parasietbestrijding bevelen aan gelicentieerde antiparasitica te gebruiken om oormijtjes te behandelen, met bijzondere nadruk op het tegelijkertijd behandelen van alle in contact zijnde dieren om herinbesmetting te voorkomen. De ESCCAP-richtlijnen benadrukken ook dat rekening moet worden gehouden met de omgeving, omdat mijtjes kort buiten de gastheer kunnen overleven.
Behandelingen omvatten oordruppels met stoffen als selamectine, moxidectine of ivermectine, verkrijgbaar op recept of als gelicentieerde vrij verkrijgbare producten. Detailhandelaren zoals Zooplus hebben een assortiment oormijtbehandelingen en oorschoonmaakoplossingen geschikt voor katten, die nuttig kunnen zijn voor regelmatig onderhoud na veterinair geleide behandeling.
Bacteriële otitis externa
Otitis externa is ontsteking van de buitenste gehoorgang, en bacteriën zijn een veelvoorkomende oorzaak. Infecties ontstaan vaak secundair aan een ander probleem — oormijtjes, vocht dat in de kanaal is opgesloten, of een onderliggende allergie kunnen allemaal omstandigheden creëren waarin bacteriën gedijen. Veel voorkomende schuldigen zijn Staphylococcus en Pseudomonas soorten.
Symptomen omvatten roodheid, een gelige of bruine afscheiding, en een opvallend onaangename geur. De gehoorgang kan gezwollen lijken, en de kat zal vaak pijn tonen wanneer het gebied rond het oor wordt aangeraakt. Bacteriële otitis externa vereist veterinaire diagnose en wordt meestal behandeld met lokale antibioticadruppels, soms gecombineerd met een corticosteroïde om ontsteking te verminderen. Het is belangrijk om niet thuis bacteriële infecties te proberen te behandelen met alleen vrij verkrijgbare producten, omdat ontoereikende behandeling de infectie dieper in het middenoor kan laten voortschrijden.
Gist- en schimmelinfecties
Gistinfecties in het oor worden meestal veroorzaakt door Malassezia soorten, die van nature in kleine aantallen op de huid aanwezig zijn, maar kunnen overgroeien wanneer omstandigheden veranderen. Een warme, vochtige gehoorgang — of een die al ontstoken is door allergieën of mijtjes — biedt een ideale omgeving voor gist om uit de hand te lopen.
Een gistinfectie produceert meestal een bruine, vette afscheiding met een kenmerkende muffige of zure geur. De behandeling bestaat uit antischimmeldruppels voorgeschreven door een dierenarts, en het aanpakken van een onderliggende oorzaak. Als uw kat terugkerende gistinfecties heeft, kan uw dierenarts onderzoeken naar allergieën of andere bevorderende factoren. De PDSA merkt op dat terugkerende oor infecties bij katten altijd aanleiding moeten geven tot onderzoek van de onderliggende oorzaak in plaats van herhaalde symptomatische behandeling.
Auriculaire poliepen
Auriculaire poliepen zijn welwillende ontstekingsgroei die in de gehoorgang of het middenoor kan ontstaan, vaak ontstaan uit de voering van de Eustachische buis. Ze zijn vaker voorkomend bij jonge katten en kunnen chronische oorafscheiding, moeilijkheden bij het slikken of veranderingen in vocalisatie veroorzaken als ze zich tot de keel uitstrekken. Hoofdschudden en schijnbare gehooruitval zijn ook veel voorkomende tekenen.
Diagnose vereist onderzoek door een dierenarts, vaak onder sedatie of anesthesie, en kan beeldvorming zoals röntgenfoto's of CT-scanning omvatten. Behandeling is chirurgische verwijdering. De BSAVA (British Small Animal Veterinary Association) erkent auriculaire poliepen als een belangrijk differentieel diagnose bij katten met aanhoudende oorverschijnselen die niet reageren op standaard medische behandeling.
Auriculair hematoom
Een auriculair hematoom (ook wel auraal hematoom genoemd) is een zak bloed die zich tussen de lagen van de oorschelp vormt, meestal als gevolg van hevig hoofdschudden of krabben. De oorschelp wordt gezwollen, zacht en met vloeistof gevuld, en de kat kan het aangetaste oor naar beneden houden.
Hematomen zijn bijna altijd secundair aan een ander probleem — de onderliggende oorzaak, zoals oormijtjes of een infectie, moet naast het hematoom zelf worden geïdentificeerd en behandeld. Zonder behandeling kan het hematoom litteken en kan het oor een permanent gerimpeld uiterlijk ontwikkelen, soms een bloemkooloor genoemd. Veterinaire behandeling omvat meestal het draineren van de vloeistof en, in veel gevallen, chirurgische correctie om terugkeer te voorkomen.
Doofheid bij witte katten
Aangeboren doofheid is aanzienlijk vaker bij witte katten dan bij katten van andere kleuren, vooral die met blauwe ogen. De aandoening is gekoppeld aan het W-gen, dat pigmentatie beïnvloedt en ook verband houdt met degeneratie van structuren in het binnenoor tijdens ontwikkeling. Katten met één blauw oog en één oog van een andere kleur (vreemdsoortige ogen) kunnen doof zijn aan de kant die overeenkomt met het blauwe oog.
Doofheid zelf veroorzaakt geen pijn of verstoring voor de kat, maar het betekent wel dat de kat zorgvuldig moet worden beheerd — ze binnenshuis houden of in een veilige tuin wordt sterk aanbevolen, omdat ze naderend gevaar niet kunnen horen. Een eenvoudige klaptest thuis kan een aanwijzing geven, maar formele gehoortoets (BAER-testen) is beschikbaar via verwijzingscentra voor dierenartsen.
Hoe u de oren van uw kat veilig reinigt
Regelmatige oorschoonmaak is niet nodig voor alle katten — veel katten houden hun oren zonder enige hulp schoon. Echter, als uw dierenarts reiniging heeft aanbevolen, of als uw kat gevoelig is voor wasophoping, is het correct doen daarvan belangrijk.
- Gebruik een dierenartsengoedgekeurd oorschoonmaakoplossing — producten ontworpen voor katten zijn veel verkrijgbaar van dierenartsen en van online detailhandelaren zoals Zooplus
- Vouw voorzichtig de oorschelp naar achteren en breng enkele druppels oplossing in het kanaal aan
- Masseer de basis van het oor zacht gedurende ongeveer 20 tot 30 seconden om puin los te maken
- Laat uw kat hun hoofd schudden, verwijder vervolgens zichtbare afscheiding met een zachte katoenen pad
- Plaats nooit watenstokjes of enig instrument in de gehoorgang — dit riskeert puin dieper in te duwen of het trommelvlies te beschadigen
- Gebruik geen water, olijfolie, of producten die voor mensen zijn geformuleerd
Als schoonmaak uw kat aanzienlijke lijden veroorzaakt, of als de afscheiding zwaar en abnormaal is, stop en neem contact op met uw dierenarts in plaats van thuis door te gaan.
Wanneer u een dierenarts moet zien
Sommige oorsituaties vereisen professioneel onderzoek zonder vertraging. Neem contact op met uw dierenarts als uw kat een van het volgende vertoont:
- Symptomen durender dan een dag of twee zonder verbetering
- Ernstig hoofdkanten of verlies van evenwicht
- Een gezwollen, pluizig oor
- Tekenen van pijn zoals huilen wanneer het oor wordt aangeraakt
- Zichtbaar bloedverlies of een zeer donkere, walgelijk ruikende afscheiding
- Geen reactie op hun naam of op geluiden waarop ze normaal zouden reageren
- Symptomen die terugkeren na een vorig behandelingscursus
Oorproblemen die onbehandeld blijven, kunnen voortschrijden van het buitenoor naar het midden- en binnenoor, waar ze veel moeilijker te behandelen zijn en permanent evenwicht en gehoor kunnen beïnvloeden. Vroege interventie leidt vrijwel altijd tot een beter resultaat voor uw kat en een eenvoudigere behandelingscursus in het algemeen.
Als u ooit onzeker bent of de symptomen van uw kat ernstig zijn, biedt de PDSA gratis dierenartsenadvies aan via hun PetWise-service voor in aanmerking komende eigenaren in het VK, en de publieke middelen van de BSAVA kunnen u helpen een specialist te vinden als uw dierenarts u doorverwijst.