Het tekenlandschap in het VK is veranderd
Teekziekten in het Verenigd Koninkrijk werden ooit beschouwd als een relatief klein probleem in vergelijking met het vasteland van Europa. Deze situatie is de afgelopen twee decennia aanzienlijk veranderd. Een combinatie van factoren — mildere winters, groeiende hertenpopulaties, veranderingen in landgebruik en meer reizende huisdieren — heeft geleid tot zowel een uitbreiding van teekhabitats als het optreden van ziekteverwekkers die eerder niet op Brits grondgebied voorkwamen.
Voor huisdiereigenaren is het begrijpen welke ziekten nu in het VK aanwezig zijn, en welke mogelijk door reizende huisdieren worden meegebracht, steeds belangrijker voor het nemen van weloverwogen beslissingen over tekenprevention en om te weten wanneer je naar de dierenarts moet gaan.
Lyme-ziekte: De meest voorkomende teekziekte
Lyme-ziekte, veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi, is de meest verspreide teekziekte in het VK en wordt overgedragen door de schapenteek, Ixodes ricinus. Dit soort komt in heel Groot-Brittannië voor, met de hoogste populatiedichtheden geregistreerd in Schotland, het New Forest, de South Downs, Exmoor en het Lake District — hoewel teken in bos- en graslanden in het hele land voorkomen.
Honden kunnen Lyme-ziekte oplopen, hoewel klinische ziekte minder vaak voorkomt bij honden dan het infectiepercentage zou doen vermoeden. Wanneer symptomen zich voordoen, zijn deze meestal verschuivende lamdheid, gewrichtszwelling, lethargie en koorts. Een ernstige complicatie — Lyme-nefritis, een nierkwaal waarbij eiwitten verloren gaan — kan bij bepaalde rassen optreden, met name Labrador Retrievers en Golden Retrievers, en heeft een voorzichtige prognose.
Katten lijken relatief resistent tegen klinische Lyme-ziekte, hoewel ze besmette teken de woning in kunnen brengen.
Anaplasma phagocytophilum: Steeds meer erkend
Anaplasma phagocytophilum, de veroorzaker van granulocitenanaplasmose, wordt ook overgedragen door Ixodes ricinus en wordt nu erkend als een opkomend probleem in het VK. Het infecteert witte bloedcellen en kan koorts, lethargie, verlies van eetlust en trombocytopenie (laag aantal bloedplaatjes) bij honden veroorzaken.
De aandoening reageert goed op doxycycline bij snelle diagnose, maar wordt regelmatig gemist omdat de symptomen overlappen met veel andere aandoeningen. Interessant is dat dezelfde teksoort — en vaak dezelfde individuele teek — zowel Borrelia als Anaplasma tegelijk kan dragen, wat betekent dat dubbele infecties mogelijk zijn.
Babesia canis: Een nieuwe en ernstige aankomst
Misschien wel de meest significante ontwikkeling in teekziekten in het VK in de afgelopen jaren is de vestiging van Babesia canis in Essex. Babesia is een eencellige parasiet die rode bloedcellen infecteert en vernietigt, wat hemolytische anemie veroorzaakt. In Europa wordt het vooral overgedragen door Dermacentor reticulatus, de moeras- of sierteken.
Tot 2016 werd Babesia canis in het VK alleen gezien bij honden die naar het buitenland waren gereisd. De gevallen die in Essex in 2016 werden geïdentificeerd — bij honden die het land niet hadden verlaten — bevestigden dat D. reticulatus een populatie op Brits grondgebied had gevestigd, waarschijnlijk in de Tendring-schiereiland. Vervolgonderzoeken hebben het voortdurende voorkomen bevestigd.
- Symptomen zijn onder meer bleke of gele tandvlees, donkergekleurde urine, zwakheid en instorting
- De ziekte kan zonder snelle behandeling snel dodelijk zijn
- Behandeling omvat specialistische antiprotozoämiddelen en vaak ondersteunende zorg, inclusief bloedtransfusie
- Er is momenteel geen gelicentieerd vaccin beschikbaar in het VK
Babesia canis is nu een aangifteplichtige ziekte bij honden onder de Animal Health Act in het VK, wat weerspiegelt hoe serieus autoriteiten de vestiging ervan opvatten.
Hepatozoon canis: Importrisico
Hepatozoon canis is een teekgerelateerde eencellige parasiet die, ongebruikelijk, niet door de steek van de teek wordt overgedragen, maar wanneer een hond een besmette teek tijdens verzorging inslikt. Het komt endemisch voor in Zuid-Europa en wordt in het VK het meest gezien bij honden die naar het buitenland zijn gereisd of bij geïmporteerde reddingshonden.
Klinische verschijnselen kunnen variëren van asymptomatisch tot ernstig, inclusief koorts, spieratrofie, pijn en ooguitscheiding. De aandoening is moeilijk te behandelen en wordt eerder beheerd dan genezen, waarbij periodieke recidieven gebruikelijk zijn. Honden die uit Spanje, Portugal en Oost-Europa zijn geïmporteerd, lopen bijzonder risico.
Ehrlichia canis: Een reisgerelateerde zorg
Ehrlichia canis veroorzaakt klinische monocitenehrlichiose en komt veel voor in Zuid-Europa en de tropen. Het wordt overgedragen door de bruine hondenteek, Rhipicephalus sanguineus, die niet buiten in het VK-klimaat kan overleven, maar zich binnenshuis in kennels en verwarmde gebouwen kan vestigen.
Deze ziekte komt momenteel niet endemisch voor in het VK, maar wordt gezien bij reizende of geïmporteerde honden. Acute symptomen zijn onder meer koorts, gezwollen lymfeklieren en stollingsaandoeningen. Chronische infectie kan leiden tot beenmergonderdrukking. Net als anaplasmose reageert het op doxycycline, hoewel chronische gevallen een meer voorzichtige prognose hebben.
Tekenprevention: De praktische aanpak
Gezien het scala aan ziekteverwekkers dat nu aan VK-teken is gelinkt, is consistente tekenprevention een rationele keuze voor elke hond die tijd buiten doorbrengt — wat eigenlijk alle honden zijn.
- Dierenarts-gelicentieerde teekafweermiddelen en acariciden zijn verkrijgbaar als spot-ons, halsbanden en orale behandelingen
- Controleer honden grondig na wandelingen in risicogebieden, let vooral op het hoofd, nek, oren, kruis en tussen de teenwortels
- Verwijder bevestigde teken snel met behulp van een teken-haak of fijne pincet — gebruik nooit warmte of vaseline
- De overdracht van de meeste ziekteverwekkers vereist dat de teek minstens 24 tot 48 uur bevestigd is, dus snelle verwijdering vermindert het risico echt
- Als je hond naar Zuid- of Oost-Europa is gereisd, informeer je dierenarts, zelfs als de symptomen niet-specifiek lijken
Wanneer naar de dierenarts gaan
Elke hond die blootstelling aan teken heeft gehad en koorts, lethargie ```