De Engelse Springer Spaniël: een energiek ras met specifieke gezondheidsbehoeften
De Engelse Springer Spaniël is door de FCI ingedeeld in Groep 8, standaard nr. 125, en is een van de populairste jachthondenrassen in Europa en het Verenigd Koninkrijk. Gefokt om wild uit dichte dekking op te jagen en zowel op het land als in het water te apporteren, is de Springer een veelzijdige, atletische en enthousiaste werkhond. Als gezelschapsdier brengt het ras veel energie, aanhankelijkheid en intelligentie in het gezinsleven.
Zoals veel rashonden heeft de Engelse Springer Spaniël aanleg voor een aantal erfelijke aandoeningen. Inzicht in deze aandoeningen, de beschikbare tests en het belang van aanschaf bij op gezondheid geteste fokdieren is essentieel voor iedereen die overweegt een Springer aan het gezin toe te voegen. Deze gids geeft een overzicht van de belangrijkste gezondheidsrisico's en de praktische stappen die eigenaren in elke levensfase van de hond kunnen zetten.
Heupdysplasie
Heupdysplasie is een van de meest voorkomende orthopedische problemen bij Engelse Springer Spaniëls. Bij deze aandoening ontwikkelt het heupgewricht zich abnormaal, wat leidt tot instabiliteit, kraakbeenschade, pijn en progressieve artrose. In het Verenigd Koninkrijk beheren de BVA en de Kennel Club het Hip Dysplasia Scheme, waarbij röntgenfoto's van de heupen worden ingediend voor beoordeling door specialisten. Elke heup krijgt een score van nul tot 53, waarbij lagere scores wijzen op een betere heupbouw.
Vergelijkbare screeningsprogramma's zijn in heel Europa beschikbaar via bij de FCI aangesloten veterinaire organisaties. Verantwoorde fokkers laten beide ouderdieren op heupen beoordelen en selecteren fokcombinaties met scores onder het rasgemiddelde. Vraag bij het beoordelen van een nest pups altijd om gedocumenteerd bewijs van de heupscores van zowel de vader als de moeder. Honden van niet-gescreende ouders lopen een aanzienlijk hoger risico om deze aandoening te ontwikkelen.
Ook het reguleren van de beweging gedurende de eerste 12 tot 18 levensmaanden is belangrijk om het risico op gewrichtsproblemen te verkleinen. Vermijd herhaalde activiteiten met een hoge belasting, zoals springen, totdat de groeischijven gesloten zijn, en houd de hond zijn hele leven op een gezond lichaamsgewicht.
Elleboogdysplasie
Elleboogdysplasie omvat verschillende ontwikkelingsafwijkingen van het ellebooggewricht, waaronder een gefragmenteerd processus coronoideus, osteochondrosis dissecans en een niet-vergroeid processus anconeus. Deze aandoeningen veroorzaken pijn en kreupelheid bij jonge honden en gaan zonder behandeling over in degeneratieve gewrichtsaandoeningen. De BVA en de Kennel Club beheren naast het heupprogramma ook een Elbow Dysplasia Scheme, en de elleboogbeoordeling is even belangrijk bij beslissingen binnen fokprogramma's.
Verschijnselen van elleboogdysplasie treden meestal op bij honden tussen zes en 18 maanden oud en omvatten kreupelheid van de voorpoten, stijfheid na rust en onwil om te bewegen. Chirurgisch ingrijpen kan in sommige gevallen de uitkomst verbeteren als de aandoening vroeg wordt vastgesteld. Eigenaren die bij een jonge Springer een afwijkend gangwerk opmerken, doen er goed aan snel een dierenarts te raadplegen.
Progressieve retina-atrofie
Progressieve retina-atrofie (PRA) veroorzaakt de geleidelijke degeneratie van de fotoreceptorcellen in het netvlies, wat leidt tot progressief verlies van het gezichtsvermogen. Bij Engelse Springer Spaniëls is de cord1-vorm van PRA goed gedocumenteerd. DNA-tests voor de betreffende mutatie zijn beschikbaar via gespecialiseerde laboratoria, waaronder Laboklin en Antagene, die beide diensten aanbieden aan eigenaren en fokkers in heel Europa.
Honden kunnen worden ingedeeld als vrij, drager of aangedaan. Aangedane honden verliezen uiteindelijk hun gezichtsvermogen, doorgaans beginnend met nachtblindheid en overgaand in volledige blindheid. Dragers ontwikkelen de aandoening zelf niet, maar kunnen het gen doorgeven aan nakomelingen. Verantwoord fokken vereist dat ten minste één ouder in elke paring DNA-vrij is voor PRA, waardoor de kans op aangedane pups wordt uitgesloten.
Fucosidose
Fucosidose is een lysosomale stapelingsziekte die de stofwisseling van bepaalde complexe suikers in cellen aantast. Bij Engelse Springer Spaniëls veroorzaakt de aandoening een voortschrijdende neurologische achteruitgang, die zich doorgaans tussen de 18 maanden en vier jaar openbaart. Aangedane honden ontwikkelen gedragsveranderingen, coördinatieverlies, slikproblemen en uiteindelijk een volledige neurologische ineenstorting. De aandoening is altijd dodelijk.
Er is een DNA-test beschikbaar voor fucosidose en alle Springer Spaniëls die voor de fokkerij worden ingezet, moeten vóór gebruik in een fokprogramma worden getest. De ziekte volgt een autosomaal recessief overervingspatroon, wat betekent dat beide ouders het gen moeten dragen om aangedane nakomelingen te krijgen. Paringen van een drager met een vrije hond zijn veilig en sluiten het risico op aangedane pups uit, terwijl de aanwezigheid van het gen in de populatie geleidelijk afneemt.
Fosfofructokinase-deficiëntie
Fosfofructokinase (PFK)-deficiëntie is een erfelijke stofwisselingsziekte die het vermogen van rode bloedcellen en spiercellen aantast om via glycolyse energie te produceren. Aangedane honden vertonen doorgaans verschijnselen van inspanningsintolerantie, spierzwakte, bloedarmoede en episodes van hemolytische crisis, soms uitgelokt door alkalose als gevolg van hyperventilatie bij opwinding of inspanning. Er is een DNA-test beschikbaar en net als bij fucosidose screenen verantwoorde fokkers alle ouderdieren vóór de fok.
Oorgezondheid bij Springer Spaniëls
De hangende, bevederde oren van de Engelse Springer Spaniël zijn een van de meest herkenbare kenmerken van het ras, maar vormen ook een aanzienlijk gezondheidsrisico. De bouw van het oor beperkt de luchtstroom naar de gehoorgang, waardoor een warme, vochtige omgeving ontstaat die ideaal is voor de groei van bacteriën en gisten. Otitis externa, een ontsteking en infectie van de uitwendige gehoorgang, komt bij dit ras zeer veel voor en kan chronisch worden als er niet proactief mee wordt omgegaan.
Een vaste routine voor het reinigen van de oren is vanaf de puppytijd essentieel. Gebruik een door de dierenarts goedgekeurde oorreiniger en volg de techniek die uw dierenarts voordoet. Verschijnselen van een oorontsteking zijn onder meer schudden met de kop, krabben aan de oren, donkere afscheiding, een onaangename geur of roodheid en zwelling van de oorschelp of de ingang van de gehoorgang. Elk van deze verschijnselen vraagt om snelle veterinaire aandacht, omdat herhaalde infecties kunnen leiden tot blijvende littekenvorming en vernauwing van de gehoorgang. Droog de oren na het zwemmen of in bad gaan grondig af.
Andere oogaandoeningen
Naast PRA kunnen Engelse Springer Spaniëls te maken krijgen met entropion, een aandoening waarbij het ooglid naar binnen krult zodat de wimpers langs het oogoppervlak schuren, wat pijn en mogelijke hoornvliesbeschadiging veroorzaakt. Ook distichiasis, waarbij abnormale haren vanuit de ooglidrand groeien, is bij het ras vastgesteld. Beide aandoeningen kunnen door een veterinair oogarts worden vastgesteld en zijn in de meeste gevallen chirurgisch te corrigeren.
Rage Syndrome
Rage Syndrome is een omstreden en zeldzame aandoening die vooral in verband wordt gebracht met Engelse Springer Spaniëls, met name met dieren uit showlijnen in plaats van werklijnen. Het wordt gekenmerkt door plotselinge, ongeprovoceerde episodes van extreme agressie die optreden zonder de waarschuwingssignalen die kenmerkend zijn voor normale agressie bij honden. Aangedane honden kunnen voor en na een episode versuft of verward lijken.
De werkelijke prevalentie en de precieze aard van Rage Syndrome zijn nog steeds onderwerp van veterinair debat. Het is belangrijk op te merken dat de overgrote meerderheid van de Engelse Springer Spaniëls dit gedrag nooit vertoont, en dat agressie bij honden vele mogelijke oorzaken heeft die moeten worden uitgesloten voordat de diagnose van deze zeldzame aandoening wordt overwogen. Elke hond die onverwachte agressie vertoont, moet worden beoordeeld door een veterinair gedragsdeskundige.
Beweging, vachtverzorging en gewichtsbeheersing
Engelse Springer Spaniëls hebben dagelijks veel beweging nodig, waarbij honden uit werklijnen doorgaans meer nodig hebben dan exemplaren uit showlijnen. Het onderhoud van de vacht vraagt om regelmatig borstelen om klitten te voorkomen, vooral op de bevederde delen van de oren, de borst en de poten. Regelmatige verzorgingsmomenten bieden ook de gelegenheid om te controleren op huidirritatie, bultjes of parasieten.
Gewichtsbeheersing is gedurende het hele leven van elke Springer Spaniël belangrijk. Overgewicht verergert de gevolgen van gewrichtsaandoeningen zoals heup- en elleboogdysplasie en vermindert de algehele levenskwaliteit. Volg de ESCCAP-richtlijnen voor parasietenpreventie en overleg met uw dierenarts over passende bestrijding van wormen, vlooien en teken voor uw regio. Zooplus is een gewaardeerde Europese webshop voor producten voor parasietenpreventie en vachtverzorging.