De teek achter de ziekte
Lymeborreliose is een bacteriële infectie veroorzaakt door Borrelia burgdorferi, die via de beet van geïnfecteerde teken op honden — en mensen — wordt overgedragen. In het Verenigd Koninkrijk is de belangrijkste vector Ixodes ricinus, algemeen bekend als de schapenteek of castoragrolie-teek. Deze kleine arachniden komen overal in het Verenigd Koninkrijk voor, maar zijn vooral talrijk in bos-, hei- en graslandhabitats. Het aantal teken is de afgelopen jaren toegenomen, deels door zachtere winters en de uitbreiding van deerenpopulaties, waardoor lymeborreliose een steeds relevanter probleem voor hondenhouders wordt.
Niet elke teek draagt Borrelia met zich mee, en niet elke beet van een geïnfecteerde teek leidt tot ziekte. De teek moet doorgaans 24 tot 48 uur bevestigd zijn voordat besmetting waarschijnlijk wordt, daarom zijn regelmatige teekcontroles zo belangrijk.
Lymeborreliose bij honden herkennen
Een van de uitdagingen van lymeborreliose is dat de meerderheid van geïnfecteerde honden nooit klinische symptomen ontwikkelt. Wanneer ziekte wel optreedt, kunnen symptomen vaag zijn en veel andere aandoeningen nabootsen, wat diagnose kan vertragen. De meest gerapporteerde tekenen zijn:
- Malheur, vaak wisselend tussen poten, dat kan komen en gaan over dagen of weken
- Gezwollen gewrichten en pijn
- Lethargie en verminderde eetlust
- Koorts
- Gezwollen lymfeklieren
De klassieke ronde "doelwituitslag" die bij mensen zichtbaar is, wordt bij honden zelden waargenomen vanwege hun vacht. Een ernstiger complicatie, lymefritis — een eiwit verliezende nierziekte — kan zich bij een klein aantal honden ontwikkelen, vooral bij Golden Retrievers en Labrador Retrievers, en heeft een voorzichtig prognose. Tekenen van nierbetrokkenheid zijn onder meer braken, gewichtsverlies, verhoogde dorst en urinelozing, en vochtverzameling in de buik.
Testen en diagnose
De diagnose is gebaseerd op een combinatie van klinische symptomen, antecedenten van teekblootstelling en serologische testen. De meest voorkomende initiële test is een in-klinische sneltest die antilichamen tegen specifieke Borrelia-eiwitten detecteert. Een positief resultaat geeft blootstelling aan, maar betekent niet altijd dat de hond actief ziek is van de infectie.
Kwantitatieve C6-antilichaambepaling geeft een numeriek niveau dat kan worden gebruikt om de reactie op behandeling te controleren. Volledig bloedonderzoek, biochemie en urineanalyse moeten ook worden uitgevoerd om nierbetrokkenheid te beoordelen en andere aandoeningen uit te sluiten. Bij honden met vermoede lymefritis is urineproteïne-tot-creatinineverhouding testen essentieel.
Het is de moeite waard op te merken dat antilichamen maanden tot jaren na infectie of vaccinatie in de bloedsomloop kunnen blijven circuleren, dus een positieve test moet altijd in het licht van klinische symptomen en antecedenten worden geïnterpreteerd.
Behandelingsopties
Honden met gediagnosticeerde klinische lymeborreliose worden meestal behandeld met een kuur doxycycline, een antibioticum dat vier weken oraal wordt toegediend. De meeste honden vertonen aanzienlijke verbetering binnen dagen nadat ze de behandeling zijn begonnen. Amoxicilline is een alternatief voor honden die doxycycline niet kunnen verdragen.
Anti-inflammatoire pijnstilling kan naast antibiotica worden voorgeschreven voor honden met aanzienlijke gewrichtspijn. Honden met lymefritis vereisen intensievere behandeling, vaak bestaande uit een combinatie van antibiotica, immunosuppressieve therapie, voedingsaanpassingen en ondersteunende zorg voor nierfunctie.
Zelfs met succesvolle antibioticastherapie kunnen sommige honden resterende antilichamen voor langere tijd dragen. Herhaalde kwantitatieve C6-testen worden vaak drie tot zes maanden na behandeling aanbevolen om te beoordelen of niveaus afnemen, wat een goed reactie aangeeft.
Teekpreventie: De meest effectieve strategie
Preventie is ongetwijfeld beter dan behandeling. Een robuust teekpreventieprogramma voor uw hond moet het volgende omvatten:
- Jaareindgebruik van een dierenarts-goedgekeurd teekpreventief. De opties omvatten spot-on behandelingen, orale kauwbare tabletten en teekhalsbanden. Producten met fluralaner, afoxolaner, sarolaner of lotilaner doden teken snel en hebben goed bewijs erachter.
- Grondige teekcontroles na elke wandeling in risicogebieden. Laat uw vingers langzaam door de vacht van uw hond gaan, met speciale aandacht voor het hoofd, oren, nek, lies, oksels en tussen de poten.
- Snelle en correcte teekverwijdering met een teekhaak of fijne pincet. Grijp de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek omhoog met gelijkmatige druk. Vermijd draaien, verpletten of het aanbrengen van stoffen op de teek, aangezien deze methoden het risico op besmetting kunnen vergroten.
Vaccinatie tegen lymeborreliose
Een vaccin tegen lymeborreliose is beschikbaar in het Verenigd Koninkrijk en is het waard om met uw dierenarts te bespreken als uw hond in of regelmatig risicogebieden bezoekt, zoals het New Forest, de Scottish Highlands of Exmoor. Het vaccin wordt gebruikt naast, niet in plaats van, teekpreventie. Eerste vaccinatie vereist twee doses gegeven met twee tot vier weken tussenpozen, gevolgd door jaarlijkse boosters.
Voor honden met hoge teekblootstelling biedt vaccinatie gecombineerd met betrouwbare teekpreventiemiddelen de meest uitgebreide bescherming die momenteel beschikbaar is. Spreek met uw dierenarts over het meest passende programma voor de levensstijl van uw hond en de teeklast in uw buurt.
```