Waarom krabt mijn kat aan zijn oren? Oorzaken & Behandeling

Een kat die obsessief aan haar oren krabt of haar hoofd schudt, doet dat zelden zonder goede reden. Het oorkanaal is een warme, beschutte omgeving die parasites, bacteriële en gistgroei, en vreemd materiaal kan herbergen — allemaal intens irriterend. Het identificeren van de specifieke oorzaak is belangrijk omdat de behandeling aanzienlijk verschilt, en het gebruik van het verkeerde product kan het probleem verergeren.

1. Oorontsteking door mijten (Otodectes cynotis) — Meest voorkomend bij jonge katten

Oormijten zijn microscopische parasieten die in het oorkanaal leven en zich voeden met huidslijtage. Ze veroorzaken intense jeuk, kopschudden en een karakteristieke donkere, kruimelige afscheiding die op koffiedik lijkt. Ze verspreiden zich snel tussen katten in nauw contact en komen vooral voor bij kittens en katten met toegang tot buiten. Oormijten zijn zichtbaar onder een otoscoop en kunnen soms bewegend worden gezien wanneer oorafval onder vergroting wordt onderzocht. De behandeling bestaat uit een enkele dosis van een topicaal antiparasiticum (selamectine, moxidectine of ivermectine-gebaseerde producten) aangebracht op de huid — receptgeneesmiddelen zijn aanzienlijk effectiever dan producten die zonder recept verkrijgbaar zijn. Alle contactdieren moeten tegelijkertijd worden behandeld.

2. Otitis externa (bacteriële of gistinfectie)

Bacteriële of gist (Malassezia) overgroei in het buitenste oorkanaal is een veel voorkomende oorzaak van krabben aan oren bij katten van alle leeftijden. Aangetaste oren zijn meestal rood, ontstoken en kunnen bruingele afscheiding hebben met een karakteristieke muffige of zoete geur. Gistinfecties zijn vooral veel voorkomend bij katten met allergieën of anatomische factoren die vocht vasthouden. Diagnose vereist onderzoek van een oorswab onder een microscoop (cytologie) om te bepalen of bacteriën, gist of beide aanwezig zijn — dit bepaalt welke medicatie moet worden gebruikt. De behandeling omvat receptgebonden oordruppels (antischimmel, antibioticum of gecombineerd) en grondig oorschoonmaken.

3. Allergieën

Zowel voedselallergieën als milieu-allergieën (atopie) manifesteren zich vaak als oorontsteking bij katten. Allergische otitis is vaak terugkerend — de kat heeft maanden tot jaren meerdere oorinfecties, en elke infectie geneest met behandeling maar keert binnen weken terug. Het oor zelf is het eindorgaan dat reageert op de allergische ontsteking in de huid. Zonder het onderliggende allergie te identificeren en te beheersen, zullen infecties blijven terugkeren. Een voedingseliminatieprocedure (8–12 weken op een strikt nieuw eiwit- of gehydrolyseerd dieet) kan voedselallergenen identificeren; milieu-allergieën kunnen allergie-testen en immunotherapie vereisen.

4. Vreemd voorwerp

Een grasspriet, zand of ander afval vastgelopen in het oorkanaal veroorzaakt plotseling intense kopschudden en aan één oor krabben. In tegenstelling tot infecties beginnen klachten van vreemd voorwerp meestal plotseling en betreffen meestal slechts één oor. Probeer het oorkanaal niet zelf uit te spoelen of af te tasten — je kunt het voorwerp dieper duwen of het trommelvlies scheuren. Veterinaire verwijdering onder sedatie is meestal eenvoudig en lost de symptomen onmiddellijk op.

5. Poliepen en groeiingen

Nasopharyngeale poliepen — goedaardige ontstekingsgroeiingen — kunnen zich uitstrekken van het middenoor naar het oorkanaal bij jonge katten, wat chronische ontsteking, afscheiding en krabben veroorzaakt. Tumoren (cerumineus klieradencarcinoom, plaveiselcelcarcinoom) treden vaker op bij oudere katten en kunnen zich voordoen als vaste massa's in of rond het oorkanaal. Elke groeiing in of nabij het oor verdient dierenartsenonderzoek, omdat sommige goedaardig zijn terwijl andere chirurgie of verdere behandeling vereisen.

6. Auraal hematoom

Een auraal hematoom — een met bloed gevulde zwelling van het oorklapje (pinna) — is geen oorzaak van krabben aan oren maar eerder een gevolg ervan. Wanneer een kat haar hoofd schudt of aan haar oren krabt,