Wat zijn perianale fistels?
Perianale fistels zijn chronische, pijnlijke laesies die ontstaan in de huid en het weefsel rondom de anus van een hond. Ze verschijnen als geulde tunnels of gangen die in het perianale weefsel graven, waardoor open zweren ontstaan die kunnen bloeden, vocht kunnen afscheiden en een onaangename geur kunnen verspreiden. In tegenstelling tot een gewone wond, zijn deze laesies meestal blijvend en progressief, en worden ze zonder passende behandeling vaak erger.
De aandoening wordt nu begrepen als immuungemedieerd, wat betekent dat het eigen immuunsysteem van de hond de ontsteking en weefselbeschadiging veroorzaakt. In dit opzicht lijkt het sterk op de ziekte van Crohn bij mensen, waar abnormale immuunreacties het spijsverteringsstelsel aanvallen. Sommige aangetaste honden hebben ook gelijktijdig inflammatoire darmziekte, wat zowel de diagnose als het beheer kan compliceren.
Welke rassen worden het meest getroffen?
Duitse Herders worden veruit het meest getroffen. Studies suggereren dat tot 84 procent van de gediagnosticeerde gevallen in dit ras voorkomen, en sommige lijnen lijken genetisch gevoelig. De brede staarthouding van het ras, waarbij de staart laag en dicht tegen het lichaam wordt gehouden, kan de luchtstroom en ventilatie rond de anus verminderen, waardoor een vochtige omgeving ontstaat die bijdraagt aan huidbeschadiging. Gezien de sterke koppeling van de aandoening aan immuundesregulatie, verklaart anatomie alleen echter niet volledig waarom Duitse Herders zo onevenredig veel getroffen zijn.
Ierse Setters worden af en toe gediagnosticeerd met perianale fistels, hoewel veel minder vaak. Andere rassen worden zelden getroffen. Honden van middelbare leeftijd tot oudere honden presenteren zich het vaakst, en mannetjes kunnen iets meer gevoelig zijn dan vrouwtjes.
De symptomen herkennen
Eigenaren merken vaak gedragsveranderingen op voordat ze zichtbare laesies opmerken. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Voortdurend likken of kauwen aan de staartbasis en achterhand
- Over de vloer schuiven
- Reluctantie om te gaan zitten of een gebogen houding bij het proberen te gaan zitten
- Moeite met defecatie of tekenen van pijn bij het passeren van ontlasting
- Staart laag gehouden of ingeklemd
- Zichtbaar bloed of afscheiding rond de anus
- Een opvallende, onaangename geur van het perianale gebied
- Veranderingen in temperament, vooral agitatie of prikkelbaarheid wanneer de achterhand wordt aangeraakt
Als u een van deze symptomen opmerkt, vooral bij een Duitse Herder, is een dierenartsenonderzoek essentieel. Vroege diagnose stelt u in staat de behandeling te beginnen voordat laesies uitgebreid worden.
De ernst bepalen
Perianale fistels worden vaak beoordeeld op een schaal om behandelingsbesluiten te sturen en progressie te controleren. Laesies van graad I zijn oppervlakkig en betreffen alleen een klein gebied van perianale huid. Laesies van graad II zijn dieper en talrijker. Graad III vertegenwoordigt wijdverbreide betrokkenheid met meerdere diepe gangen, en graad IV beschrijft ernstige ziekte met uitgebreide ulceratie, soms met betrokkenheid van de anale sluitspier of rectale wand. Hogere graden worden geassocieerd met complexere behandelingsvereisten en een groter risico op complicaties zoals faecale incontinentie.
De aandoening diagnosticeren
Een dierenarts stelt perianale fistels voornamelijk vast door lichamelijk onderzoek, hoewel sedatie of narcose vaak nodig is omdat de laesies extreem pijnlijk zijn om af te tasten of te beoordelen. Uw dierenarts kan biopsieën nemen om andere oorzaken van perianale ulceratie uit te sluiten, waaronder anale zakziekte, neoplasie of andere huidaandoeningen. Bij honden met vermoede gelijktijdige inflammatoire darmziekte kunnen verdere onderzoeken zoals endoscopie of voedingproeven worden aanbevolen.
Behandelingsopties
Ciclosporine
Ciclosporine (ook geschreven als cyclosporine) is de hoeksteen geworden van de medische behandeling van perianale fistels. Het is een immuunsuppressivum dat werkt door specifieke immuunwegen verantwoordelijk voor de chronische ontsteking te blokkeren. Studies hebben aangetoond dat responspercentages rond 80 procent of hoger zijn met ciclosporine, en bij veel honden genezen de laesies aanzienlijk of verdwijnen ze volledig over enkele weken tot maanden.
De behandeling begint meestal met een dagelijkse dosis en kan geleidelijk worden verminderd zodra een reactie wordt vastgesteld. Bijwerkingen kunnen braken, diarree en verminderde eetlust zijn, vooral in de vroege stadia van de behandeling. Gelijktijdig gebruik van ketoconazool, een antischimmelmidd, wordt soms gebruikt om de dosis ciclosporine te verminderen terwijl therapeutische bloedspiegels behouden blijven, wat de behandelingskosten kan verlagen.
Tacrolimus
Tacrolimus is nog een immuunsuppressivum, nauw verwant aan ciclosporine in zijn werkingsmechanisme. Het is beschikbaar als een topische zalf en wordt soms gebruikt naast systemische ciclosporine, vooral voor gelokaliseerde laesies of als onderdeel van een onderhoudsbeleid. Topische tacrolimus kan helpen de vereiste dosis van oraal medicijn te verminderen en wordt goed verdragen door de meeste honden.
Chirurgie
Historisch gezien was chirurgie de primaire behandeling voor perianale fistels, waarbij het aangetaste weefsel werd verwijderd. De chirurgische resultaten waren echter vaak teleurstellend. Recidiefpercentages waren hoog, en complicaties zoals faecale incontinentie, anale vernauwing en wondbreuk waren niet ongebruikelijk. Chirurgie is nu over het algemeen gereserveerd voor gevallen die niet op medische behandeling hebben gereageerd of waar abcessen of infectiehaarden drainering vereisen. Medische behandeling verdient de voorkeur als eerste-lijnsaanpak bij de meeste gevallen.
Voedingsbeheer
Omdat veel honden met perianale fistels ook gelijktijdig inflammatoire darmziekte of voedselgevoeligheid hebben, wordt voedingswijziging vaak aanbevolen samen met medische behandeling. Diëten met nieuw eiwit, die
```