Hoe Feliene Epilepsie Verschilt Van Caniene Epilepsie
Epilepsie bij katten komt minder vaak voor dan bij honden, maar is zeker niet zeldzaam. Het belangrijkste verschil tussen de twee soorten is dit: bij katten is structurele epilepsie — aanvallen veroorzaakt door een identificeerbare onderliggende ziekte — veel frequenter dan idiopatische epilepsie, waarbij geen oorzaak kan worden gevonden. Dit is het tegenovergestelde van de situatie bij honden, waar idiopatische (genetische) epilepsie dominant is. Daarom is grondige onderzoek naar de oorzaak van aanvallen bij een kat altijd noodzakelijk en mag dit niet worden overgeslagen, zelfs als de kat er verder gezond uitziet.
Veelvoorkomende Onderliggende Oorzaken Bij Katten
Metabole Oorzaken
Metabole verstoringen zijn een belangrijk en behandelbaar oorzaak van aanvallen bij katten. Hepatische encefalopathie — waarbij de lever giftstoffen onvoldoende uit het bloed filtert, wat tot hersendisfunctie leidt — kan worden veroorzaakt door een portosystemische shunt (een abnormaal bloedvat dat de lever omzeilt, vaker bij jonge katten) of door verworven leverziekte bij oudere dieren. Hypoglycemie (lage bloedsuiker), hyponatriëmie (laag natriumgehalte) en urémie (nierfalen met giftige ophoping in het bloed) kunnen allemaal aanvalactiviteit veroorzaken.
Infectieuze en Ontstekingsveroorzakende Oorzaken
Feline infectieuze peritonitis (FIP), veroorzaakt door een gemuteerd feline coronavirus, kan het brein aantasten en aanvallen veroorzaken — de neurologische vorm van FIP moet altijd worden overwogen, vooral bij jonge katten. Toxoplasma gondii-infectie kan encefalitis en aanvallen veroorzaken. Cryptococcus neoformans, een schimmelinfectie, is een relevante oorzaak in sommige Europese regio's. Feline immunodeficiëntievirus (FIV) kan leiden tot centraal zenuwstelselaandoening en aanvallen bij chronisch geïnfecteerde katten.
Vasculaire Oorzaken
Cerebrovasculaire ongevallen gerelateerd aan hypertensie — in feite beroertes veroorzaakt door chronisch verhoogde bloeddruk — zijn een zeer veel voorkomende en vaak overlookte oorzaak van aanvallen bij middelbare en oudere katten. Hypertensie bij katten is sterk geassocieerd met chronische nierziekte (CKD) en schildklierdysthyreose, beide frequent voorkomend bij oudere katten. Feline ischemische encefalopathie kan ook optreden, en in bepaalde geografische gebieden is migratie van Cuterebra-larven door hersenweefsel een erkende oorzaak.
Structurele Hersenziekte
Meningioom is de meest voorkomende hersengezwel bij katten. Het betreft doorgaans de frontale kwabben, groeit langzaam, en kan in sommige gevallen chirurgisch worden verwijderd — wat het uniek maakt onder hersentumoren vanwege de relatief gunstige chirurgische uitkomsten die mogelijk zijn bij katten in vergelijking met andere soorten. Hersenflymfoom is nog een structurele oorzaak om in aanmerking te nemen.
Giftstoffen
Permetrine-toxiciteit verdient speciale aandacht. Veel hondenvioolmiddelen bevatten permetrine — een synthetische pyrethrode insecticide — in concentraties die veilig zijn voor honden maar diep giftig voor katten. Het aanbrengen van een honden permetrine-product op een kat, of het toestaan dat een onlangs behandelde hond een kat gromt of dicht bij elkaar slaapt, kan ernstige en levensbedreigende aanvallen en spiertremor veroorzaken. Dit is een veelvoorkomend en volledig vermijdbaar noodgeval in veterinaire praktijk in het VK en Europa. Als een kat plotselinge tremor of aanvallen ontwikkelt en er enige mogelijkheid van contact met een hondenvioolproduct is, moet dit onmiddellijk aan de dierenarts worden meegedeeld.
Idiopatische Epilepsie Bij Katten
Idiopatische epilepsie — aanvallen zonder identificeerbare onderliggende oorzaak — komt bij katten voor, hoewel het een diagnose is die door uitsluiting wordt gesteld. Alle andere oorzaken moeten zorgvuldig worden onderzocht en uitgesloten voordat dit label kan worden toegepast. Bepaalde rassen kunnen een hogere prevalentie hebben, maar dit is bij katten minder goed gekarakteriseerd dan bij honden. Katten met idiopatische epilepsie kunnen over het algemeen goed op lange termijn worden beheerd met passende medicatie.
Hoe Aanvallen Zich Bij Katten Manifesteren
Aanvallen bij katten kunnen er enigszins anders uitzien dan die bij honden. Focale aanvallen zijn relatief veelvoorkomend bij katten en kunnen subtiel zijn — gezichtsrimpeling, ritmisch kauwen of kwijlen, verwijd pupillen, plotselinge vocalisatie, of episodes van schijnbaar onverwachte agressie of overdreven genegenheid. Deze kunnen gemakkelijk worden verward met gedragsveranderingen in plaats van neurologische gebeurtenissen. Gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen doen zich voor en zijn gemakkelijker herkenbaar.
De post-ictale fase bij katten omvat desoriëntatie, tijdelijke blindheid en schijnbare verwarring die minuten tot enkele uren kan duren. Katten verstoppen zich vaak tijdens en na een aanval. Eigenaren die vermoeden dat hun kat aanvallen heeft — vooral als episodes subtiel zijn — moeten proberen een episode op hun telefoon op video vast te leggen; beeldmateriaal is onschatbaar voor de raadplegende dierenarts.
Noodsituaties
De noodcriteeria die op honden van toepassing zijn, gelden evenzeer voor katten. Een aanval die langer dan vijf minuten duurt, of twee of meer aanvallen zonder volledig herstel ertussenin, vormt status epilepticus en is een levensbedreigende noodtoestand die onmiddellijk veterinaire zorg vereist. Clustered aanvallen — twee of meer aanvallen binnen 24 uur — vereisen ook spoedeisende aandacht. Noodbehandeling omvat intraveneus diazepam of midazolam om aanvalactiviteit te stoppen. Probeer geen van deze situaties thuis zonder veterinaire begeleiding op te lossen.
Wat Te Doen Tijdens Een Feliene Aanval
De principes zijn hetzelfde als voor honden. Beweeg de kat niet vast. Plaats je handen niet in de buurt van de kat's mond — een katten in aanval kan ernstig bijten zonder enige bedoeling dit te doen. Maak het gebied rond de kat schoon om letsel te voorkomen. Dim het licht en verminder geluid zoveel mogelijk. Time de aanval nauwkeurig. Zorg dat jezelf kalm blijft. Neem contact op met je dierenarts als de aanval langer dan twee tot drie minuten duurt of als de kat niet volledig herstelt tussen episodes. Troost de kat rustig tijdens de post-ictale fase zodra de aanval is voorbij.
Diagnose
Diagnostisch onderzoek voor een kat met aanvallen zou een volledig bloedpaneel moeten omvatten om orgaanfunctie vast te stellen en metabole oorzaken te identificeren, bloeddrukmeting (essentieel bij elke volwassen kat met aanvallen — hypertensie is veelvoorkomend en behandelbaar), FeLV- en FIV-testen, urineanalyse en buik- en thoraxafbeeldingen om naar systeemziekte of bewijzen van infectie te zoeken. Waar beschikbaar en klinisch aangewezen, biedt MRI van het brein de meest gedetailleerde beoordeling van structurele pathologie. CSF-analyse kan worden uitgevoerd na MRI als ontstekings- of infectieuze aandoening van het centraal zenuwstelsel wordt vermoed.
```