Wat zijn oormijten?
Oormijten zijn minuscule parasitaire arachniden die behoren tot de soort Otodectes cynotis. Ze leven in en rond het gehoorkanaal en voeden zich met huidafval, cerumen en vochtstoffen uit weefsels. Hoewel ze vooral worden geassocieerd met katten, kunnen honden ook besmet raken — vooral dieren die een thuis of omgeving delen met besmette katten. Otodectes-mijten zijn zeer besmettelijk tussen dieren door direct contact, en besmettingen kunnen snel verspreiden in huishoudens met meerdere huisdieren. Bij honden zijn oormijten minder frequent dan bacteriële of gist oorinfecties, maar wanneer ze aanwezig zijn, veroorzaken ze aanzienlijk ongemak en vereisen snelle behandeling.
Hoe krijgen honden oormijten?
De meest voorkomende overdrachtroute is direct contact met een besmet dier, meestal een kat. Honden die samen met katten wonen, catteries bezoeken of tijd doorbrengen in omgevingen waar katten rondlopen, hebben een verhoogd risico. Buitenhonden kunnen besmet wild tegenkomen — vossen staan bekend als dragers van Otodectes cynotis. Puppy's uit omgevingen waar besmette dieren aanwezig zijn, lopen ook risico. De mijten doorlopen hun volledige levenscyclus op het gastdier, gaande door ei-, larven-, protonymph-, deutonymph- en volwassen stadia in ongeveer drie weken, allemaal binnen of rond het gehoorkanaal.
Tekenen en symptomen van oormijten bij honden
De klinische tekenen van een oormijtbesmetting zijn vrij kenmerkend, hoewel ze kunnen overlappen met andere ooraandoeningen:
- Intens krabben aan de oren — vaak het meest opvallende teken, en kan hevig genoeg zijn om weefselbeschadiging rond het oor te veroorzaken
- Frequent hoofdschudden, soms zo krachtig dat een auraal haematoom (bloedblaar op de oorflap) ontstaat
- Donkerbruine tot zwarte afscheiding in het gehoorkanaal, gewoonlijk beschreven als gelijking op gemalen koffie of donker brokkelend materiaal
- Een onaangename geur uit de oren
- Roodheid en ontsteking van het buitenste gehoorkanaal
- In ernstige of chronische gevallen, huidbeschadigingen en korsten rond en achter het oor door herhaald krabben
De karakteristieke donkere, droge, brokkelige afscheiding is een van de belangrijkste onderscheidende kenmerken van oormijtbesmetting. Dit materiaal bestaat uit opgedroogd bloed, cerumen en mijtafval.
Hoe oormijten worden gediagnosticeerd
Een definitieve diagnose wordt gesteld door een dierenarts met behulp van otoscopie — onderzoek van het gehoorkanaal met een otoscoop. Met voldoende vergroting kunnen de mijten zichtbaar zijn als minuscule witte bewegende puntjes tegen de donkere achtergrond van de afscheiding. Veel dierenartsen nemen ook een watje van de afscheiding en onderzoeken dit onder een microscoop. Bij vergroting zijn Otodectes-mijten duidelijk herkenbaar aan hun karakteristieke krabachtervorm met vier paar poten. Deze microscopische bevestiging is belangrijk omdat het oormijten onderscheidt van andere oorzaken van donkere oorafscheiding, met name gistinfecties veroorzaakt door Malassezia.
Onderscheid tussen oormijten en oorinfectie
Dit onderscheid is klinisch belangrijk omdat de behandelingen aanzienlijk verschillen. Oormijtbesmetting produceert karakteristiek een donkere, droge, brokkelige afscheiding — soms beschreven als gemalen koffie. Daarentegen produceren bacteriële of gist oorinfecties meestal een natte, vochtige of puurloze afscheiding die geel, bruin of groenig van kleur kan zijn, en vaak een kenmerkende sterke lucht heeft. Besmette oren kunnen ook meer uitgesproken zwelling van de kanaalweefsels vertonen.
Een secundaire bacteriële of gist infectie kan zich echter ontwikkelen bovenop een oormijtbesmetting, wat het beeld bemoeilijkt. Dit is waarom laboratoriumbevestiging belangrijk is — behandeling met alleen antibiotica wanneer mijten aanwezig zijn, zal het probleem niet oplossen, terwijl behandeling met alleen antiparasitair medicijn geen gelijktijdige bacteriële infectie zal opheffen.
Behandeling van oormijten bij honden
Moderne behandeling van oormijten bij honden is sterk vereenvoudigd door de isoxazoline-klasse van antiparasitaire geneesmiddelen en de beschikbaarheid van effectieve spot-on preparaten.
Systemische antiparasitaire behandelingen
Spot-on producten met selamectine of moxidectine zijn zeer effectief tegen Otodectes cynotis en behoren tot de meest gebruikte behandelingen in het Verenigd Koninkrijk en de EU. Deze producten worden aangebracht op de huid aan de achterkant van de nek en werken systemisch om mijten in verschillende levensstadia dood te maken. Veel van deze preparaten bieden ook bescherming tegen vlooien, rondwormen en andere parasieten tegelijk. Orale isoxazoline-producten, zoals die met fluralaner of afoxolaner, zijn ook effectief en worden steeds vaker in de praktijk gebruikt.
Lokale oorbehandelingen
Sommige oorpreparaten die rechtstreeks in het gehoorkanaal worden aangebracht, hebben ook activiteit tegen Otodectes-mijten. Uw dierenarts kan een combinatieproduct voorschrijven dat mijten, bacteriën en gist aanpakt als er een secundaire infectie aanwezig is. Het gehoorkanaal moet voorzichtig van afscheiding worden gereinigd voorafgaand aan de behandeling om ervoor te zorgen dat het geneesmiddel de aangetaste weefsels bereikt.
Alle huisdieren in het huishouden behandelen
Dit is een kritiek punt dat vaak wordt vergeten. Omdat oormijten gemakkelijk tussen dieren verspreiden, moeten alle katten en honden in het huishouden tegelijertijd worden behandeld, zelfs als ze geen verschijnselen vertonen. Het behandelen van alleen de symptomatische hond terwijl een besmette kat mijten blijft herbergen, zal resulteren in snelle herinfestation. ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites) richtlijnen benadrukken dat alle in-contactdieren passende antiparasitaire behandeling moeten ontvangen als onderdeel van elk oormijtbeheersprogramma.
Milieudecontaminatie
In tegenstelling tot sommige andere parasieten, overleven Otodectes-mijten niet lang buiten de gastheer, dus omgevingsbehandeling is minder kritiek dan bij vlooien of teken. Het is echter raadzaam beddengoed, kussens en andere zachte meubels regelmatig schoon te maken en te stofzuigen.
```