Hondenanaalglandsen: Complete gids voor symptomen, verzorging en behandeling
Problemen met anaalglandsen zijn een van de meest voorkomende redenen waarom honden de dierenarts bezoeken, maar veel eigenaren hebben nog nooit van deze kleine maar belangrijke structuren gehoord. Julia Wrenfield legt uit hoe anaalglandsen werken, wat er fout kan gaan, en hoe u uw hond comfortabel kunt houden.
Wat zijn anaalglandsen en waar bevinden ze zich?
Elke hond heeft twee anaalglandsen, ook wel anaalglandszakken genoemd, gepositioneerd aan weerszijden van de anus op ongeveer de vier uur en acht uur posities. Deze kleine, zakachtige structuren bevinden zich net onder de huid en zijn bekleed met gespecialiseerde klieren die een sterk ruikend, olieachtig afscheidsel produceren. De geur is uniek voor elke hond en dient een belangrijk biologisch doel — het is een vorm van chemische communicatie die identiteitsinformatie draagt wanneer honden elkaar ontmoeten en aan elkaar snuffelen.
Under normale omstandigheden worden de glandsen natuurlijk leeggemaakt elke keer als een hond ontlasting heeft. De druk van stevige ontlasting die door het anale kanaal gaat, veroorzaakt dat de zakken samenknijpen en een kleine hoeveelheid vloeistof vrijgeven. Dit is waarom de consistentie van ontlasting zo'n belangrijke rol speelt in de gezondheid van anaalglandsen. Honden die een voeding met veel vezels eten en stevige ontlasting produceren, hebben veel minder problemen dan honden die zachte of losse ontlasting produceren.
Tekenen dat er iets mis is
Wanneer de glandsen niet goed leeggemaakt worden, verdikte het afscheidsel en hoopt het zich op in de zak, een toestand die bekend staat als impactie. Dit is oncomfortabel en kan progressie naar infectie of abces veroorzaken als het onbehandeld blijft. Het kennen van de vroege waarschuwingstekenen kan uw hond aanzienlijke pijn besparen.
- Schaatsen — de achterkant over de vloer of gras slepen
- Persisterende likking of kauwen op de basis van de staart of rond de achterpoten
- Een duidelijk visachtig of mufferend luchtje, vooral merkbaar wanneer de hond dicht bij u zit
- Tegenzin om te gaan zitten of plotselinge ongemak wanneer hij zit
- Zich omdraaien om naar of bijten naar de achterkant zonder duidelijke reden
- Zichtbare zwelling of roodheid aan één of beide zijden van de anus
Schaatsen is het meest erkende teken, hoewel het opgemerkt dient te worden dat het ook andere problemen kan aangeven, zoals wormen of huidirritatie. Als uw hond meerdere dagen herhaaldelijk schaatst en u merkt de visachtige geur, zijn anaalglandsen de meest waarschijnlijke oorzaak.
Handmatige expressie: externe versus interne technieken
Wanneer de glandsen niet natuurlijk leeggemaakt worden, is handmatige expressie vereist. Dit kan worden uitgevoerd door een dierenartsprofessional, een getrainde trimmer, of — met de juiste instructie — door de eigenaar thuis. Er zijn twee benaderingen: externe en interne expressie.
Externe expressie omvat het plaatsen van een gevouwen stuk tissue of doek over de anus en voorzichtig omhoog en inwaarts knijpen op de vier en acht uur posities tegelijkertijd. Deze techniek is minder nauwkeurig en kan geïmpacteerde glandsen niet volledig leeggmaken, maar het is veel minder invasief en geschikt voor routineonderhoud in honden gevoelig voor milde ophoping.
Interne expressie wordt uitgevoerd door een dierenarts. Een gesmeerde, gehandschoende vinger wordt in het rectum ingebracht om elke klier individueel op te sporen en directe druk uit te oefenen om deze volledig leeg te maken. Deze methode is grondiger en is de voorkeursbenadering wanneer impactie reeds heeft plaatsgevonden. Het stelt de dierenarts ook in staat de consistentie van het afscheidsel te beoordelen — dun en bleek is normaal, terwijl dik, papperig of bloederig materiaal een probleem aangeeft dat behandeling vereist.
Het wordt over het algemeen aanbevolen geen interne expressie thuis te proberen tenzij u rechtstreekse training van uw dierenarts heeft ontvangen. Fout uitgevoerd, kan het ongemak of letsel veroorzaken.
Wanneer impactie progressief wordt naar abces
Als een geïmpacteerde klier niet wordt behandeld, kunnen bacteriën zich vermenigvuldigen in het opgehoopte afscheidsel, wat leidt tot een abces. Dit is een pijnlijke aandoening die zich snel ontwikkelt en dringende dierenartszorg vereist.
Tekenen van een anaal klierabces omvatten een opvallend gezwollen, heet en pijnlijk gebied aan één zijde van de anus. De opperhuid kan roodbruin of paars lijken. In meer gevorderde gevallen kan het abces door de huid uitbreken, wat een opening creëert genaamd fistula die pus en bloed afgeeft. Honden met abscessen zijn vaak zichtbaar in nood, kunnen huilen wanneer ze dicht bij het gebied worden aangeraakt, en kunnen weigeren te ontlasten vanwege de betrokken pijn.
Behandeling omvat meestal het opensnijden en spoelen van het abces onder sedatie of verdoving, gevolgd door een cursus antibiotica en anti-inflammatoire medicatie. Bij terugkerende of ernstige gevallen kan chirurgische verwijdering van de betrokken klier — een procedure genaamd anale sacculectomie — worden aanbevolen.
Rassen die het meest worden beïnvloed
Hoewel elke hond anaalglandproblemen kan ontwikkelen, lijken bepaalde rassen gevoelig te zijn voor terugkerende problemen. Deze omvatten:
- Cocker Spaniëls — een van de meest getroffen rassen, mogelijk vanwege zachte vacht en lichaamsconformatie
- Basset Hounds — hun lage spierspanning en karakteristieke bouw kunnen bijdragen aan verminderde natuurlijke expressie
- Cavalier King Charles Spaniëls — gevoelig voor chronische impactie van anaalglandsen gedurende hun hele leven
- Miniatuur- en speelgoedkatten over het algemeen — kleinere honden hebben doorgaans smallere gangen ten opzichte van kliergrootte
- Overgewicht honden van elk ras — overmatig vetweefsel rond het anale gebied kan natuurlijke expressie belemmeren
Als uw hond in een van deze categorieën valt, spreek dan met uw dierenarts over een monitoringschema en of regelmatige preventieve expressie passend is.
De rol van voeding in anaalglandgezondheid
Omdat natuurlijke klierexpressie afhangt van de druk van stevige ontlasting, heeft voeding een aanzienlijke invloed op hoe goed de klieren functioneren. Honden die een voeding met veel vezels krijgen, produceren doorgaans bulkiger, meer gevormde ontlasting die voldoende druk uitoefent om de klieren tijdens elke ontlastingsbeweging leeg te maken.
Praktische voedingsaanpassingen die kunnen helpen, omvatten het toevoegen van een theelepel gewone ingeblikte pompoenpuree aan maaltijden (geen pompoen-taartvulling), overschakelen naar voer met veel vezels, of het opnemen van veilige groenten zoals wortels of snijbonen. Voedingswijzigingen altijd geleidelijk introduceren om gastrointestinale verstoring te vermijden, en raadpleeg uw dierenarts voordat u aanzienlijke veranderingen aanbrengt, vooral als uw hond onderliggende gezondheidsproblemen heeft.