Wat is hartfalen met vochtopstuwing bij honden?
Hartfalen met vochtopstuwing, vaak aangeduid als CHF, is op zichzelf geen ziekte maar eerder het moment waarop het hart niet langer kan compenseren voor het onderliggende probleem dat het treft. Of de oorzaak nu een mitralisklep-aandoening, gedilateerde cardiomyopathie of een ander hartprobleem is, CHF vertegenwoordigt het stadium waarin de pogingen van het hart om het aan te kunnen zijn uitgeput — en vocht begint zich op plaatsen op te hopen waar het niet hoort te zijn.
Voor hondeneigenaren kan een CHF-diagnose eng voelen. Met de juiste medicatie, monitoring en ondersteuning kunnen veel honden met CHF echter nog gedurende een aanzienlijke periode na diagnose een goede levenskwaliteit handhaven. Begrijpen wat er in het lichaam van uw hond gebeurt, is een van de belangrijkste stappen die u kunt nemen.
Linkerzijdig versus rechterzijdig hartfalen
Het hart heeft twee zijden, elk met een ander functie. De linkerkant ontvangt zuurstofrijk bloed uit de longen en pompt het door het lichaam. De rechterkant ontvangt zuurstofarm bloed dat terugkomt van het lichaam en stuurt het naar de longen. Wanneer één zijde faalt, ontstaan verschillende patronen van vochtophoping.
Linkerzijdig hartfalen is veruit de meest voorkomende vorm bij honden. Wanneer de linkerkant van het hart niet effectief pompt, stuwt de druk terug in de bloedvaten van de longen. Dit veroorzaakt vochtverlies in het longweefsel zelf — een aandoening die longoedem wordt genoemd. Vocht in de longen belemmert de ademhaling en is de reden waarom honden met linkszijdig CHF vaak hoesten en snel ademen.
Rechterzijdig hartfalen is minder algemeen, maar resulteert in vochtophoping in de buik — een aandoening die ascites wordt genoemd. Eigenaren kunnen merken dat hun hond een buikige uitstraling krijgt, soms dramatisch. Vocht kan zich ook rondom het hart (pericardiaal effusie) of in de borstholte (pleuraal effusie) ophopen bij rechterzijdig falen. Sommige honden ondervinden tegelijkertijd zowel linkerzijdig als rechterzijdig falen.
Herkenning van CHF-symptomen
De symptomen van CHF bij honden hangen af van welke zijde van het hart is aangetast en hoe ernstig, maar de volgende tekenen worden het meest waargenomen:
- Verhoogde rustingsademhalingsfrequentie — meer dan 30 ademhalingen per minuut terwijl uw hond slaapt of thuis rust
- Hoesten, vooral 's nachts, in de vroege ochtenduren, of na inspanning
- Onwilligheid om te trainen of veel sneller moe worden dan normaal bij wandelingen
- Onrust 's nachts, herhaaldelijk van houding veranderen, niet kunnen settelen
- Een opgezwollen, buikige buik (bij rechterzijdig of tweekamerswisselend falen)
- Flauwtevallen of instortingsepisoden, soms tijdens of na opwinding of inspanning
- Verminderde eetlust en zichtbaar gewichtsverlies
- Een blauwe of grijze tint op de tandvlees (cyanose) — dit is een teken van ernstige ademhalingsbeperkingen en vereist onmiddellijke noodopvang
Het is vermeldenswaard dat sommige honden in vroeg CHF helemaal niet hoesten. De verhoogde ademhalingsfrequentie is vaak de meest betrouwbare vroege indicator en daarom wordt monitoring van de rustingsademhalingsfrequentie thuis zo sterk aanbevolen.
Behandeling van hartfalen met vochtopstuwing
CHF bij honden wordt beheerd met een combinatie van medicijnen, en de meeste honden hebben meerdere medicijnen nodig die samen werken. Uw dierenarts of veterinair cardioloog zal het specifieke regime op de individuele behoeften van uw hond afstemmen, maar de meest gebruikte medicijnen zijn:
- Furosemide: Een waterpoil die overtollig vocht via verhoogde urineproductie uit het lichaam verwijdert. Het is doorgaans de hoeksteen van CHF-management en wordt gebruikt om vocht uit de longen of buik te verwijderen. De dosis wordt aangepast op basis van respons en monitoring.
- Pimobendan (Vetmedin): Een hartmedicijn dat de contracties van het hart versterkt en de druk waartegen het moet pompen vermindert. Het wordt meestal gestart voordat CHF zich ontwikkelt bij gevoelige rassen, maar wordt voortgezet tijdens het faalstadium.
- ACE-remmers (zoals enalapril of benazepril): Deze medicijnen werken door de bloedvaten te ontspannen, de werkdruk op het hart te verminderen en helpen de progressie van de ziekte te vertragen.
- Spironolactone: Een tweede waterpoil die anders werkt dan furosemide en kan aanvullende hartbeschermende voordelen bieden. Het wordt vaak samen met furosemide gebruikt in meer gevorderde gevallen.
In een crisis — als uw hond ernstige ademhalingsmoeilijkheden heeft — kan noodbehandeling zuurstoftherapie, injecteerbare waterpillen en zelfs fysieke drainage van vocht uit de borst omvatten. Eenmaal gestabiliseerd, worden honden overgeplaatst naar een mondeling medicijnschema thuis.
Monitoring van de rustingsademhalingsfrequentie thuis
Het monitoren van de rustingsademhalingsfrequentie (RRR) van uw hond thuis is een van de krachtigste hulpmiddelen die u ter beschikking hebt. Een normale rustingsademhalingsfrequentie voor een hond is onder de 30 ademhalingen per minuut. Om dit te meten, wacht u tot uw hond slaapt of rustig ligt. Kijk hoe de borst op en neer gaat — elke opgaande beweging telt als één inademing. Tel het aantal ademhalingen in 30 seconden en vermenigvuldig met twee.
De meeste cardiologen raden aan dit dagelijks te controleren, bij voorkeur op hetzelfde moment van de dag, en een geschreven of app-gebaseerd logboek bij te houden. Veel smartphone-apps zijn speciaal voor dit doel beschikbaar. Als u merkt dat het percentage consistent boven de 30 ademhalingen per minuut blijft stijgen, of als er een plotselinge sprong van tien of meer ademhalingen per minuut is, neem dan onverwijld contact op met uw dierenarts. Dit kan een vroeg waarschuwingsteken zijn dat vocht zich opnieuw in de longen ophoopt voordat andere zichtbare symptomen verschijnen — en snel handelen kan een volledige crisis voorkomen.
Wanneer uw dierenarts onmiddellijk bellen
Bepaalde tekenen moeten aanleiding geven tot een onmiddellijk telefoontje naar uw dierenarts.
```