Parkieten zijn 's werelds populairste huisvogelsoort, maar hun kleine formaat kan ernstige gezondheidsproblemen maskeren. Als u de veelvoorkomende ziekten kent en vroegtijdig een vogelartsarts vindt, kunt u veel verschil maken voor de kwaliteit van leven van uw parkiet.
Overzicht Parkiet
De parkiet (Melopsittacus undulatus) is de meest gehouden huisvogel ter wereld. Afkomstig uit Australië, waar wilde populaties nog steeds wijd verspreid zijn in het binnenland, wordt de parkiet al meer dan 150 jaar in gevangenschap gekweekt, wat een enorm scala aan kleurmutaties heeft voortgebracht die ver verwijderd zijn van het originele wilde groen en geel. In gevangenschap leven parkieten meestal tussen de 5 en 10 jaar, hoewel sommige individuen met uitmuntende zorg 12 tot 15 jaar bereiken.
Parkieten zijn zeer sociale dieren. In het wild leven ze in grote zwermen, en deze sociale drive blijft aanwezig in vogels in gevangenschap. Een enkele parkiet zonder gezelschap heeft aanzienlijke dagelijkse menselijke interactie nodig om psychologisch gezond te blijven. Paren — inclusief paren van hetzelfde geslacht — zijn over het algemeen gelukkiger en minder gevoelig voor verveling en bijbehorende problemen die een eenzame vogel kan ontwikkelen.
Huisvesting
De kooi moet zo groot mogelijk zijn. Cruciaal is dat breedte belangrijker is dan hoogte: parkieten vliegen horizontaal, niet verticaal, dus een brede kooi maakt natuurlijk vlieggedrag mogelijk. De stafafstand mag niet meer dan 1,2 cm bedragen om te voorkomen dat een vogel zijn hoofd tussen de staven klem zet.
Vermijd kooien gemaakt van gegalvaniseerde draad, omdat de zinkcoating zware metaaltoxiciteit kan veroorzaken als het wordt gekauwd. Roestvrijstalen of poedergecoate kooien zijn veiliger alternatieven. Zitstokken moeten variëren in diameter om de voetgezondheid te bevorderen — eenheidszitstokken van één enkele diameter kunnen tot drukwonden leiden. Natuurlijk hout van veilige soorten zoals wilg of appel is ideaal; vermijd takken van bomen waarvan bekend is dat ze giftig zijn voor vogels.
Voeding
Alleen-zaadvoeders zijn extreem gebruikelijk onder parkieteigenaren, en ze zijn voedingonvoldoende. Zaden zijn vet-rijk en typisch tekort aan vitamine A, calcium en een scala aan andere voedingsstoffen. Parkieten die hun hele leven uitsluitend op zaden worden gevoerd, lopen een groter risico op ziekten door voedingsstof-tekort, obesitas en bijbehorende orgaanproblemen.
Een gezondere voeding omvat geformuleerde pellets als basis — maak een geleidelijke overgang door met zaden te mengen en het zaadgehalte gedurende enkele weken te verminderen. Verse bladgroenten zoals spinazie, boerenkool en rucola zijn waardevolle toevoegingen. Wortel, gekookt ei en kleine hoeveelheden appel zijn ook geschikt. Appelpitjes moeten worden verwijderd, omdat ze cyanogene verbindingen bevatten. Avocado is giftig voor parkieten en mag nooit worden aangeboden. Vers schoon water moet altijd beschikbaar zijn en dagelijks worden ververst.
Veelvoorkomende Gezondheidscondities
Schurftmijten (Cnemidocoptes pilae)
Schurftmijt-infectie is een van de meest herkenbare aandoeningen bij parkieten. De gravende mijt veroorzaakt een karakteristieke korstige, kuiltjes, honingraat-achtige verschijning rond de snavel, wasvlies (het vlezige gebied boven de snavel met de neusgaten), poten en benen. Aangetaste vogels ontwikkelen verdikte, krijtachtige afzettingen in deze gebieden. De aandoening is gemakkelijk behandelbaar met ivermectine-druppels toegepast door een vogelartsarts, maar onbehandeld kan het permanente snavelvervorming veroorzaken. Elke parkiet met korstige of abnormale groei rond het gezicht of poten moet onmiddellijk door een dierenarts worden gezien.
Luchtztakmiijten (Sternostoma tracheacolum)
Luchtzakmijtjes zijn parasieten die de luchtpijp en luchtzakken van vogels koloniseren. Hoewel ze vaker worden geassocieerd met diamantvinken, beïnvloeden ze parkieten. Tekenen zijn een klikkend of piepend geluid wanneer de vogel ademt, ademen met open bek, staartbobben (een zichtbare pompbewegingen van de staart bij elke ademhaling) en veranderingen in of verlies van vocalisatie. Aangetaste vogels kunnen ook letargisch lijken. Behandeling is met ivermectine of moxidectine onder veterinaire begeleiding. Luchtzakmijtjes zijn besmettelijk tussen vogels, dus elke aangetaste vogel moet worden geïsoleerd van kooigenoten tijdens de behandeling.
Psittacine Bek- en Veerziekte (PBFDV)
Psittacine bek- en veerziekte wordt veroorzaakt door een circovirus dat gericht is op de veerwortels en het immuunsysteem. Bij parkieten veroorzaakt het progressieve afwijkingen in verontwikkeling — veren groeien misvormd, groeien helemaal niet of vallen uit en worden niet vervangen. Snavelverformingen kunnen ook optreden. Er is geen curatieve behandeling. Het virus is zeer besmettelijk en kan in de omgeving blijven; het testen van nieuwe vogels voordat u ze in een bestaande zwerm introduceert, wordt sterk aanbevolen. Elke vogel met progressieve onverklaarbare veerafwijkingen moet door een vogelartsarts worden beoordeeld.
Parkietenziekte bij Vliegvluggen (Polyomavirus)
Polyomavirus veroorzaakt hoge sterfte bij nestjongs en vliegvluggen en is vooral relevant voor fokkers. Volwassen vogels kunnen het virus dragen en afscheiden zonder symptomen van ziekte te vertonen, waardoor controle in fokkolonies lastig is. Vaccinatie is in sommige Europese landen beschikbaar. Eigenaren die parkieten fokken, moeten polyomavirus-beheer met een vogelartsarts bespreken.
Tumoren
Tumoren zijn erg algemeen bij parkieten, vooral bij vogels ouder dan vijf jaar, en ze zijn een belangrijke oorzaak van ziekte en dood bij oudere vogels. Lipomen — goedaardige vettige knobbels — worden vaak onder de huid aangetroffen en zijn vaak zichtbaar als zachte zwellingen. Testistumoren zijn onder de meest voorkomende tumoren bij mannelijke parkieten; ze kunnen hormonale veranderingen veroorzaken die de kleur van het wasvlies van normaal blauw naar bruin veranderen. Nieren (nier) tumoren zijn ook algemeen en kunnen lamheid veroorzaken door op de sciaticuszenuw te drukken als deze in de buurt van de nier voorbijgaat. Buikzwelling kan een tumor of een ander intern gezwel aangeven. Elke knobbel, verandering in wasvlieskleur of onverklaarbare lamheid rechtvaardigt onderzoek door een vogelartsarts.
Voederzakproblemen
De voederzak is een pouch in de slokdarm waar voedsel tijdelijk wordt opgeslagen vóór digestie. Voederzakproblemen bij parkieten omvatten zure voederzak (een overgroei van gist — Candida — veroorzakende regurgitatie en een karakteristieke zure geur), voederzakverstopping (blokkade) en abnormale mobiliteit. Deze aandoeningen vereisen veterinaire beoordeling en passende behandeling in plaats van thuisbehandeling.
Schildklier-Hyperplasie (Kropziekte)
Jodiumtekort kan vergroting van de schildklier (kropziekte) bij parkieten veroorzaken. Het was historisch gezien vaker voorkomen toen alleen-zaadvoeders universeel waren; het wordt minder vaak gezien bij vogels met een gevarieerde voeding inclusief geformuleerde pellets. Tekenen zijn piepen, regurgitatie en mogelijk ademhalingsproblemen.
```