Wat Is Atopische Dermatitis bij Honden?
Atopische dermatitis is een chronische, pruritische (intens jeukende) ontstekingsziekte van de huid met een sterke genetische component. Het ontstaat wanneer het immuunsysteem van een hond overreageert op omgevingsallergenen zoals huisstofmijten, gras- en boompollenkorrels, schimmels en opslagmijten. In plaats van deze stoffen onschadelijk te tolereren, monteren de huid en immuunafweersystemen van de hond een overdreven respons die onophoudelijk krabben, likken en bijten veroorzaakt.
De aandoening is levenslang. Hoewel het zeer effectief kan worden beheerd met moderne behandelingen, moeten eigenaren begrijpen dat er geen eenvoudige genezing bestaat. Vroegtijdige herkenning van de symptomen en samenwerking met een dierenarts-dermatoloog geven honden de beste kans op een comfortabel leven.
Rassen die het Meest Worden Getroffen
Atopische dermatitis heeft een duidelijke erfelijke basis, wat betekent dat bepaalde rassen een aanzienlijk hoger risico dragen. De rassen die het meest worden gediagnostiseerd in het Verenigd Koninkrijk en Europa zijn:
- West Highland White Terrier
- Golden Retriever
- Labrador Retriever
- Duitse Herder
- English Bulldog
- Boxer
- Dalmatier
- Shar Pei
- Beagle
Als je een van deze rassen bezit en opmerkt dat voortdurend krabben begint tussen zes maanden en drie jaar oud, moet atopische dermatitis hoog op de lijst van mogelijkheden staan om met je dierenarts te bespreken.
De Symptomen Herkennen
Het kenmerkende teken is pruritus — jeuk die aanvankelijk vaak seizoensgebonden is, maar naarmate de ziekte vordert het hele jaar door kan optreden. Honden krabben en wrijven doorgaans aan het gezicht, oren, poten, oksels, lies en buik. Veelvoorkomende tekenen zijn:
- Herhaaldelijk likken of bijten van de poten, waardoor ze roestkleurig worden van speeksel
- Het gezicht langs tapijten of meubels wrijven
- Terugkerende oorontstekingen (otitis externa)
- Roodheid en vettigheid van de huid in getroffen gebieden
- Haaruitval door zelfverwonding
- Verdikte, donkere huid (lichenificatie) in chronische gevallen
Hoe Dierenartsen Atopische Dermatitis Diagnosticeren
Er is geen enkele definitieve test voor atopische dermatitis. Dierenarts-dermatologen volgen de internationaal erkende ICADA/WSAVA 2015 diagnostische criteria, die een scoresysteem gebruiken op basis van klinische symptomen en rasgeschiedenis ter ondersteuning van de diagnose. Cruciaal is dat de diagnose wordt gesteld door uitsluitingen — andere aandoeningen die zeer vergelijkbare jeuk veroorzaken, moeten eerst worden uitgesloten.
Voordat de diagnose atopische dermatitis wordt bereikt, moet je dierenarts het volgende uitsluiten:
- Vlooienallergische dermatitis — de meest voorkomende huidallergie in het Verenigd Koninkrijk
- Voedselallergie — geïdentificeerd door een streng eliminatiedietproef van minstens acht weken
- Sarcoptic mange (schurft) — een zeer besmettelijke mijteninfestatatie die intense jeuk veroorzaakt
- Andere ectoparasieten en huidinfecties
Zodra deze zijn uitgesloten en het klinische beeld past, kunnen intradeermale huittests of allergeen-specifieke serologie de precieze omgevingstriggers identificeren — informatie die essentieel is als immunotherapie wordt overwogen.
Secundaire Infecties
De beschadigde, ontstoken huid van een atopische hond is zeer gevoelig voor secundaire infecties. De twee meest voorkomende betrokken micro-organismen zijn de bacterie Staphylococcus pseudintermedius en de gist Malassezia pachydermatis. Deze infecties verergeren de jeuk dramatisch en moeten tegelijk met de onderliggende allergie worden behandeld. Je dierenarts kan antibiotica, antischimmelpillen of medische shampoos met chlorhexidine of miconazol voorschrijven, afhankelijk van welke micro-organismen aanwezig zijn.
Moderne Behandelingsopties
De behandeling wordt op maat gemaakt voor elke hond en omvat vaak een combinatie van benaderingen. De belangrijkste opties die in het Verenigd Koninkrijk beschikbaar zijn, zijn:
Apoquel (Oclacitinib)
Apoquel is een JAK-remmer — een gericht geneesmiddel dat specifieke signaalroutes in het immuunsysteem blokkeert die verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van jeuk en ontsteking. Het werkt snel, en veel honden vertonen al binnen 24 uur na de eerste dosis aanzienlijke verlichting. Het wordt gegeven als een dagelijkse tablet en is geschikt voor langdurig gebruik bij honden ouder dan 12 maanden.
Cytopoint (Lokivetmab)
Cytopoint is een maandelijkse injectie van een monoklonaal antilichaam dat specifiek interleukin-31 (IL-31) als doel stelt, de sleutelcytokine die verantwoordelijk is voor het veroorzaken van de jeuksensatie bij atopische honden. Omdat het een natuurlijk voorkomend eiwit nabootst, heeft het een zeer gunstig veiligheidsprofiel. De meeste honden ervaren verlichting binnen één tot twee dagen na de injectie, met effecten die vier tot acht weken aanhouden.
Atopica (Ciclosporine)
Ciclosporine is een immunosuppressivum dat de allergische respons op celniveau verzwakt. Het duurt vier tot acht weken voordat het volledige effect wordt bereikt, dus het is niet geschikt voor onmiddellijke verlichting. Maar zodra een hond reageert, kan de dosis vaak op elke andere dag worden verminderd, wat het een kosteneffectieve langetermijnoptie maakt. Het wordt gegeven als een dagelijkse capsule en wordt over het algemeen goed verdragen, hoewel sommige honden aanvankelijk milde maagdarmeffecten ondervinden.
Allergeen-Specifieke Immunotherapie (ASIT)
Immunotherapie is de enige ziekte-modificerende behandeling die beschikbaar is voor atopische dermatitis — wat betekent dat deze gericht is op het wijzigen van de onderliggende immuundisfunctie in plaats van alleen symptomen te controleren. Op basis van de resultaten van intradeermale huittests of allergeenserologieonderzoeken wordt een aangepast vaccin bereid dat kleine, geleidelijk toenemende doses bevat van de specifieke allergenen waarop de hond reageert. Dit wordt toegediend via injectie of als orale druppels gedurende een periode van één tot drie jaar.
Immunotherapie vereist geduld en toewijding. Ongeveer 50 tot 70 procent van de honden bereikt aanzienlijke verbetering, en sommige hebben uiteindelijk mogelijk minder gelijktijdige medicatie nodig. Het is de behandeling die waarschijnlijk het meest duurzame voordeel oplevert.
Corticosteroïden
Korte cursussen prednison of andere corticosteroïden kunnen snel verlichting bieden tijdens uitbarstingen. Langdurig gebruik wordt over het algemeen vermeden vanwege het risico op bijwerkingen, waaronder verhoogde dorst, gewichtstoename en onderdrukking van de bijnierschors.
Huidbarrière en Omgevingsbeheer
Het ondersteunen van de huidbarrière is een belangrijk onderdeel van langdurig beheer. Honden met atopische dermatitis hebben een defecte huidbarrière die allergenen toestaat
```